Δευτέρα 18 Απριλίου 2011
Κυριακή 17 Απριλίου 2011
Σάββατο 16 Απριλίου 2011
Νέα αμφισβήτηση του γερμανικού θώρακα για την Ευρωζώνη
Νέα αμφισβήτηση του γερμανικού θώρακα για την Ευρωζώνη
Αγορές και οίκοι αξιολόγησης προεξοφλούν κάτι που θα γίνει το 2013 με σημερινά δεδομένα. Ομως το 2013 με πολιτικούς όρους είναι πολύ μακριά. Οταν θα τίθεται σε λειτουργία ο Μόνιμος Μηχανισμός η Γαλλία θα έχει πρόεδρο προερχόμενο από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, πιθανότατα το Στρος Καν, και στη Γερμανία θα βρισκόμαστε στο τέλος της θητείας του κυβερνητικού συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών - Φιλελευθέρων με ή χωρίς τη Μέρκελ στην καγκελαρία και τους Σοσιαλδημοκράτες - Πράσινους να είναι κυβέρνηση σε αναμονή."Η" 7/4
Share
3
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΚΟΣΜΟΣ
ΗΠΑ: Εννέα νεκροί, από τους τυφώνες που προκάλεσε σφοδρή καταιγίδα
Κούβα: Θα δαπανήσει περισσότερα για εισαγωγές τροφίμων μετά την αύξηση των διεθνών τιμών
Κάθειρξη 16,5 ετών στον διευθ. σύμβουλο της θυγατρικής της ThyssenKrupp για την πολύνεκρη τραγωδία του 2007
Σεισμική δόνηση 5,8 Ρίχτερ στο Τόκιο
ΟΜΤ: Κανένας φόβος για τα ταξίδια στην Ιαπωνία
Κερδίζει το κόμμα «δεν πληρώνω» τους υπερχρεωμένους της Ε.Ε.
Δεύτερο «όχι» των Ισλανδών για τα χρέη των τραπεζών
Κήρυξαν πόλεμο οι ΗΠΑ σε χρέος - έλλειμμα
Τέσσερις μεγάλες πληγές στο σώμα των ΗΠΑ
περισσότερα »
Του Γιώργου Καπόπουλου
Kapopoulos@pegasus.gr
Την περασμένη εβδομάδα ο Economist ζητούσε εδώ και τώρα αναδιάρθρωση του χρέους της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας, την Τρίτη το οικονομικό ένθετο της Monde είχε τον πρωτοσέλιδο τίτλο «Ευρωζώνη: Το φάρμακο θα σκοτώσει τον ασθενή;»
Η βρετανική επιθεώρηση θεωρεί μη βιώσιμο το δημόσιο χρέος των τριών χωρών στο πλαίσιο των αποφάσεων της 11ης και 25ης Μαρτίου για θωράκιση της Ευρωζώνης και ζητά εδώ και τώρα μία αναδιάρθρωση που τη θεωρεί αναπόφευκτη το 2013.
Η γαλλική εφημερίδα, από τη μεριά της, με αφορμή τα προβλήματα της Αθήνας, του Δουβλίνου και της Λισαβόνας, υποστηρίζει ότι η γερμανική συνταγή δημοσιονομικής εξυγίανσης δεν είναι βιώσιμη για το σύνολο της Ευρωζώνης και με προσεκτικό τρόπο διατυπώνει την άποψη ότι η μόνη λύση θα ήταν η δυνατότητα απευθείας δανεισμού των χωρών με δημοσιονομικά προβλήματα από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Αν προσθέσουμε στα παραπάνω τη στάση των αγορών και των οίκων αξιολόγησης έχουμε μια γενικευμένη εικόνα αμφισβήτησης του πλαισίου θωράκισης της Ευρωζώνης πριν καν ολοκληρωθεί τον προσεχή Ιούνιο. Ακόμη, το δημοσίευμα της Monde χρησιμοποιεί ως αφορμή τα προβλήματα των δύο χωρών που προσέφυγαν στο Μηχανισμό Στήριξης, αλλά και της τρίτης που θεωρείται ότι βρίσκεται με το ένα πόδι εντός, για να τονίσει ότι η επιλογή Σαρκοζί να προσδεθεί στις επιλογές της Μέρκελ δεν είναι μόνον αδιέξοδη για τον ίδιο το Γάλλο πρόεδρο αλλά και για τη χώρα.
Πρόκληση της διαρκούς προσαρμογής
Μία επιπόλαιη ματιά στα παραπάνω θα μπορούσε να δώσει την εντύπωση της ακινησίας ένα χρόνο μετά την καθυστερημένη ανταπόκριση της Ευρωζώνης στη δημοσιονομική κρίση της Αθήνας.
Η πραγματικότητα είναι ότι έγινε σημαντική πρόοδος, που δεν αρκεί, όμως, για να καθησυχάσει τις αγορές και να παράξει την κοινωνική και πολιτική σταθερότητα που είναι αναγκαίες για να στηριχθεί η προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης των προβληματικών χωρών.
Σήμερα ουδείς αμφιβάλλει για το ότι η Γερμανία έχει κατανοήσει ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση από τη συνολική θωράκιση της Ευρωζώνης. Πριν από ένα χρόνο κυριαρχούσε η συζήτηση για επιστροφή στο μάρκο, για εξαναγκασμό σε αποχώρηση ή ακόμη και αποβολή των απροσάρμοστων χωρών από την Ευρωζώνη ή ακόμη και η συγκρότηση μιας μικρής Ευρωζώνης του βορρά. Επιπλέον, δύο παρ' ολίγον ανεξέλεγκτα ντόμινο αποσταθεροποίησης της Ευρωζώνης, το Μαΐο και το Νοέμβριο του 2010, κατέδειξαν ότι η δημοσιονομική κρίση δεν περιορίζεται σε μία χώρα ή σε μία ομάδα χωρών, αλλά την απειλεί συνολικά.
Για να κάνει η Γερμανία τα βήματα που οδήγησαν στη συγκρότηση του Μόνιμου Μηχανισμού απαίτησε και επέβαλε όρους που αποδομούν τη θωράκιση και τη σταθεροποίηση της Ευρωζώνης: Πρώτον, την ενδεχόμενη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους των προβληματικών χωρών μετά το 2013 και δεύτερον και σημαντικότερο την επιβολή αυστηρών κανόνων δημοσιονομικής ευταξίας στο σύνολο της Ευρωζώνης, με στόχο την ανταγωνιστικότητα και τα πλεονάσματα, μία επιλογή που, σύμφωνα με την πλειονότητα των αναλυτών, σε συνδυασμό με ένα υπερτιμημένο σκληρό ευρώ, μπορεί να οδηγήσει τη Γηραιά Ηπειρο να εγκλωβιστεί σε παρατεταμένη ύφεση.
Προεξόφληση με παρωπίδες
Οι αγορές και οι οίκοι αξιολόγησης, με βάση τα παραπάνω δεδομένα, προεξοφλούν: Ακόμη και το υπό προϋποθέσεις μετά το 2013 ενδεχόμενο «συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα» στο κόστος διάσωσης της χώρας που θα προσφύγει στο Μόνιμο Μηχανισμό ESM, προεξοφλείται ως σημερινό δεδομένο και κοστολογείται αναλόγως στην απόκλιση των επιτοκίων δανεισμού των προβληματικών χωρών και στο κόστος των ασφαλίστρων κινδύνου. Μέχρι εδώ τίποτε το περίεργο, καθώς αγορές και αξιολογητές δεν κάνουν τίποτε διαφορετικό από τη χώρα που προεξοφλεί τον υπερεξοπλισμό του γείτονα της ως πρόθεση επίθεσης, ή του πολιτικού ηγέτη που προεξοφλεί τις ηγετικές ικανότητες συνεργάτη του ως πρόθεση αμφισβήτησης της ηγεσίας του.
Αλλο μέλλον...
Το παράδοξο βρίσκεται αλλού: Το 2013 με πολιτικούς όρους είναι πολύ μακριά. Οταν θα τίθεται σε λειτουργία ο Μόνιμος Μηχανισμός η Γαλλία θα έχει πρόεδρο προερχόμενο από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, πιθανότατα το Στρος Καν, και στη Γερμανία θα βρισκόμαστε στο τέλος της θητείας του κυβερνητικού συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών - Φιλελευθέρων με ή χωρίς τη Μέρκελ στην Καγκελαρία και τους Σοσιαλδημοκράτες - Πράσινους να είναι κυβέρνηση σε αναμονή.
Μέχρι τότε κατά πάσα πιθανότατα θα έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι η γερμανική συνταγή ανταγωνιστικότητας μέσω του αποπληθωρισμού και των δημοσιονομικών περικοπών οδηγεί σε παρατεταμένο εγκλωβισμό στην ύφεση, αλλά και σε κοινωνική αναταραχή και πολιτικές ανατροπές.
Μόνον αν αγνοήσει κανείς τα παραπάνω μπορεί με ελαφρότητα να προεξοφλεί την ηρεμία και την ακινησία στα ευρωπαϊκά δεδομένα, άρα και την εφαρμογή της «συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα» στη διάσωση των δημοσιονομικά προβληματικά χωρών μετά το 2013.
Αγνοεί στοιχεία
Τη δογματική αυτή προσέγγιση των αγορών και των οίκων αξιολόγησης παρακολουθεί από κοντά μία εξ αριστερών προσέγγιση που προεξοφλεί και εκμηδενίζει προκαταβολικά τις επιπτώσεις των επερχόμενων πολιτικών ανατροπών στη Γαλλία πρώτα και στη Γερμανία στη συνέχεια, με το επιχείρημα ότι όποιος και να βρίσκεται στην εξουσία στο Παρίσι και στο Βερολίνο δεν μπορεί παρά να συνεχίσει τις επιλογές που χάραξε η Μέρκελ και προσυπέγραψε ο Σαρκοζί. Η προσέγγιση αυτή αγνοεί τα στοιχεία ανατροπής που υπάρχουν στο πολιτικό τοπίο τόσο της Γαλλίας όσο και της Γερμανίας: Στη γαλλική πολιτική σκηνή, η Ακροδεξιά της Λεπέν τείνει να διεμβολίσει το σκληρό πυρήνα της Κεντροδεξιάς, ενώ στη γερμανική οι Πράσινοι είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι των μετακινήσεων του εκλογικού σώματος, με τους Φιλελεύθερους να δίνουν μάχη για την πολιτική τους επιβίωση.
Την επαύριον της χρεοκοπίας της Lehman Brothers, τον Οκτώβριο του 2008, ο Σαρκοζί -η Γαλλία ασκούσε τότε την προεδρία της Ε.Ε- αναλάμβανε πρωτοβουλίες μείζονος κλίμακας για την κοινή αντιμετώπιση της κρίσης από την Ευρωζώνη, για να συναντήσει την αδιαπραγμάτευτη απορριπτική στάση της Μέρκελ, με το επιχείρημα ότι η κρίση αφορά τις ΗΠΑ και όχι τη Γηραιά Πείρο, στην οποία κάθε χώρα δεν είχε παρά να μεριμνήσει από μόνη της σε εθνικό επίπεδο για τη θωράκιση του τραπεζικού συστήματός της.
Στην προεξοφλητική τους σπουδή, αγορές και αξιολογητές προεξοφλούν την εφαρμογή μιας επιλογής οι εισηγητές της οποίας θα αποτελούν παρελθόν το 2013.
Αιτία νέου «πολέμου» ο γόρδιος δεσμός του χρέους
Αργά αλλά σταθερά με προειδοποιητικά μηνύματα για τη δυσκολία διαχείρισης του δημόσιου χρέους των προβληματικών χωρών εντός του συμφωνηθέντος στις 11 και 25 Μαρτίου πλαισίου θωράκισης και με καταλύτη τις πολιτικές εξελίξεις στη Γαλλία με ορίζοντα την προεδρική εκλογή της άνοιξης του 2012 θα επιστρέψουμε στην αντιπαράθεση που σφράγιζε την Ευρωζώνη μέχρι τον περασμένο Ιούνιο:
Από τη μια μεριά η Γερμανία, με τη δογματική αγκύλωση στην εξαγωγή και επιβολή του γερμανικού μοντέλου ανταγωνιστικότητας στο σύνολο των χωρών-μελών της Ευρωζώνης.
Από την άλλη η Γαλλία, με την υπουργό Οικονομικών Λαγκάρντ να δηλώνει στις 15 Μαρτίου 2010 στους Financial Times ότι τα ελλείμματα του νότου οφείλονται στα πλεονάσματα της Γερμανίας, μια ανισορροπία που θα μπορούσε να διορθωθεί όχι με τη δημοσιονομική αυστηρότητα, αλλά με την αύξηση της εσωτερικής ζήτησης με αποφάσεις της κυβέρνησης στο Βερολίνο.
Η συνέχεια είναι γνωστή: Στις αρχές Ιουνίου του 2010 η Μέρκελ ανέβαλε συνάντηση κορυφής με τον Σαρκοζί στο Βερολίνο και σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου ανακοίνωσε πρόσθετες δημοσιονομικές περικοπές 80 δισ. ευρώ σε βάθος τριετίας. Περικοπές που, σύμφωνα με τους αναλυτές, δεν είχαν καμιά οικονομική σκοπιμότητα, αλλά λειτούργησαν ως εργαλείο πειθαναγκασμού για να προσυπογράψει η Γαλλία τις γερμανικές επιλογές υπό το φόβο πιθανής απώλειας της αξιολόγησης ΑΑΑ της πιστοληπτικής της αξιοπιστίας.
Ένα χρόνο μετά, η νίκη της Μέρκελ μοιάζει πύρρειος. Πριν καν στεγνώσει το μελάνι των αποφάσεων της 11ης και 25ης Μαρτίου που ήσαν πολύ κατώτερες των αρχικών προσδοκιών που είχαν δημιουργηθεί στα τέλη Ιανουαρίου, οι αγορές αμφισβητούν και πιέζουν τους αδύνατους κρίκους, στη Γαλλία αμφισβητείται η απόφαση του Σαρκοζί να υποταγεί στις επιλογές του Βερολίνου, ενώ στις ΗΠΑ Ομπάμα και Γκάιτνερ φοβούνται απρόβλεπτες και μη ελέγξιμες εξελίξεις στην Ευρωζώνη, που θα μπορούσαν να τινάξουν στον αέρα τις προσπάθειες της Ουάσιγκτον για σταθερή επιστροφή τη αμερικανικής οικονομίας στην ανάπτυξη.
Θολός ορίζοντας
Το μεγάλο πρόβλημα σήμερα είναι ότι αμφισβητείται η επάρκεια και η καταλληλότητα ενός πλαισίου στήριξης της Ευρωζώνης, πριν καν αυτό ολοκληρωθεί, αλλά και με δεδομένο ότι αποτελεί κατά κοινή πλειοψηφική παραδοχή το μέγιστο δυνατό που μπορούμε να προσδοκάμε σήμερα από την αποδυναμωμένη και παραπαίουσα κυβέρνηση Μέρκελ.
Χαρακτηριστική του βραχυκυκλώματος στην Ευρωζώνη είναι η αδυναμία επιλογής του διαδόχου του επικεφαλής της ΕΚΤ Ζ.Κ. Τρισέ, η θητεία του οποίου λήγει το Νοέμβριο. Ο Βέμπερ «κάηκε» και υποχρεώθηκε να αποσύρει την υποψηφιότητά του και να παραιτηθεί από την προεδρία της Μπούντεσμπανκ, καθώς οι θέσεις του ήταν ασύμβατες με την έστω ανεπαρκή στροφή του Βερολίνου στη θωράκιση της Ευρωζώνης.
Αθροιστικά όλα δείχνουν μια συνολική σκληρή επαναδιαπραγμάτευση για έναν νέο συμβιβασμό: Από την μια μεριά η παραδοχή, πλειοψηφική, στη Γερμανία ότι τα ζωτικά συμφέροντα της χώρας ταυτίζονται με την περιφρούρηση και την ενίσχυση της Ευρωζώνης, από την άλλη η διαπίστωση ότι η επιβολή της γερμανικής συνταγής για τη διαχείριση της δημοσιονομικής κρίσης μιας σειράς χωρών επιδεινώνει το πρόβλημα και απειλεί συνολικά όλες τις χώρες-μέλη.
Το μεγάλο ερώτημα είναι πότε θα ωριμάσουν οι συνθήκες για την ψύχραιμη χάραξη μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής εξυγίανσης και ανάπτυξης και όχι για αποφάσεις που θα επιβάλονται στο παρά πέντε ενός ανεξέλεγκτου ντόμινο αποσταθεροποίησης.
Αγορές και οίκοι αξιολόγησης προεξοφλούν κάτι που θα γίνει το 2013 με σημερινά δεδομένα. Ομως το 2013 με πολιτικούς όρους είναι πολύ μακριά. Οταν θα τίθεται σε λειτουργία ο Μόνιμος Μηχανισμός η Γαλλία θα έχει πρόεδρο προερχόμενο από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, πιθανότατα το Στρος Καν, και στη Γερμανία θα βρισκόμαστε στο τέλος της θητείας του κυβερνητικού συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών - Φιλελευθέρων με ή χωρίς τη Μέρκελ στην καγκελαρία και τους Σοσιαλδημοκράτες - Πράσινους να είναι κυβέρνηση σε αναμονή."Η" 7/4
Share
3
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΚΟΣΜΟΣ
ΗΠΑ: Εννέα νεκροί, από τους τυφώνες που προκάλεσε σφοδρή καταιγίδα
Κούβα: Θα δαπανήσει περισσότερα για εισαγωγές τροφίμων μετά την αύξηση των διεθνών τιμών
Κάθειρξη 16,5 ετών στον διευθ. σύμβουλο της θυγατρικής της ThyssenKrupp για την πολύνεκρη τραγωδία του 2007
Σεισμική δόνηση 5,8 Ρίχτερ στο Τόκιο
ΟΜΤ: Κανένας φόβος για τα ταξίδια στην Ιαπωνία
Κερδίζει το κόμμα «δεν πληρώνω» τους υπερχρεωμένους της Ε.Ε.
Δεύτερο «όχι» των Ισλανδών για τα χρέη των τραπεζών
Κήρυξαν πόλεμο οι ΗΠΑ σε χρέος - έλλειμμα
Τέσσερις μεγάλες πληγές στο σώμα των ΗΠΑ
περισσότερα »
Του Γιώργου Καπόπουλου
Kapopoulos@pegasus.gr
Την περασμένη εβδομάδα ο Economist ζητούσε εδώ και τώρα αναδιάρθρωση του χρέους της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας, την Τρίτη το οικονομικό ένθετο της Monde είχε τον πρωτοσέλιδο τίτλο «Ευρωζώνη: Το φάρμακο θα σκοτώσει τον ασθενή;»
Η βρετανική επιθεώρηση θεωρεί μη βιώσιμο το δημόσιο χρέος των τριών χωρών στο πλαίσιο των αποφάσεων της 11ης και 25ης Μαρτίου για θωράκιση της Ευρωζώνης και ζητά εδώ και τώρα μία αναδιάρθρωση που τη θεωρεί αναπόφευκτη το 2013.
Η γαλλική εφημερίδα, από τη μεριά της, με αφορμή τα προβλήματα της Αθήνας, του Δουβλίνου και της Λισαβόνας, υποστηρίζει ότι η γερμανική συνταγή δημοσιονομικής εξυγίανσης δεν είναι βιώσιμη για το σύνολο της Ευρωζώνης και με προσεκτικό τρόπο διατυπώνει την άποψη ότι η μόνη λύση θα ήταν η δυνατότητα απευθείας δανεισμού των χωρών με δημοσιονομικά προβλήματα από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Αν προσθέσουμε στα παραπάνω τη στάση των αγορών και των οίκων αξιολόγησης έχουμε μια γενικευμένη εικόνα αμφισβήτησης του πλαισίου θωράκισης της Ευρωζώνης πριν καν ολοκληρωθεί τον προσεχή Ιούνιο. Ακόμη, το δημοσίευμα της Monde χρησιμοποιεί ως αφορμή τα προβλήματα των δύο χωρών που προσέφυγαν στο Μηχανισμό Στήριξης, αλλά και της τρίτης που θεωρείται ότι βρίσκεται με το ένα πόδι εντός, για να τονίσει ότι η επιλογή Σαρκοζί να προσδεθεί στις επιλογές της Μέρκελ δεν είναι μόνον αδιέξοδη για τον ίδιο το Γάλλο πρόεδρο αλλά και για τη χώρα.
Πρόκληση της διαρκούς προσαρμογής
Μία επιπόλαιη ματιά στα παραπάνω θα μπορούσε να δώσει την εντύπωση της ακινησίας ένα χρόνο μετά την καθυστερημένη ανταπόκριση της Ευρωζώνης στη δημοσιονομική κρίση της Αθήνας.
Η πραγματικότητα είναι ότι έγινε σημαντική πρόοδος, που δεν αρκεί, όμως, για να καθησυχάσει τις αγορές και να παράξει την κοινωνική και πολιτική σταθερότητα που είναι αναγκαίες για να στηριχθεί η προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης των προβληματικών χωρών.
Σήμερα ουδείς αμφιβάλλει για το ότι η Γερμανία έχει κατανοήσει ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση από τη συνολική θωράκιση της Ευρωζώνης. Πριν από ένα χρόνο κυριαρχούσε η συζήτηση για επιστροφή στο μάρκο, για εξαναγκασμό σε αποχώρηση ή ακόμη και αποβολή των απροσάρμοστων χωρών από την Ευρωζώνη ή ακόμη και η συγκρότηση μιας μικρής Ευρωζώνης του βορρά. Επιπλέον, δύο παρ' ολίγον ανεξέλεγκτα ντόμινο αποσταθεροποίησης της Ευρωζώνης, το Μαΐο και το Νοέμβριο του 2010, κατέδειξαν ότι η δημοσιονομική κρίση δεν περιορίζεται σε μία χώρα ή σε μία ομάδα χωρών, αλλά την απειλεί συνολικά.
Για να κάνει η Γερμανία τα βήματα που οδήγησαν στη συγκρότηση του Μόνιμου Μηχανισμού απαίτησε και επέβαλε όρους που αποδομούν τη θωράκιση και τη σταθεροποίηση της Ευρωζώνης: Πρώτον, την ενδεχόμενη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους των προβληματικών χωρών μετά το 2013 και δεύτερον και σημαντικότερο την επιβολή αυστηρών κανόνων δημοσιονομικής ευταξίας στο σύνολο της Ευρωζώνης, με στόχο την ανταγωνιστικότητα και τα πλεονάσματα, μία επιλογή που, σύμφωνα με την πλειονότητα των αναλυτών, σε συνδυασμό με ένα υπερτιμημένο σκληρό ευρώ, μπορεί να οδηγήσει τη Γηραιά Ηπειρο να εγκλωβιστεί σε παρατεταμένη ύφεση.
Προεξόφληση με παρωπίδες
Οι αγορές και οι οίκοι αξιολόγησης, με βάση τα παραπάνω δεδομένα, προεξοφλούν: Ακόμη και το υπό προϋποθέσεις μετά το 2013 ενδεχόμενο «συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα» στο κόστος διάσωσης της χώρας που θα προσφύγει στο Μόνιμο Μηχανισμό ESM, προεξοφλείται ως σημερινό δεδομένο και κοστολογείται αναλόγως στην απόκλιση των επιτοκίων δανεισμού των προβληματικών χωρών και στο κόστος των ασφαλίστρων κινδύνου. Μέχρι εδώ τίποτε το περίεργο, καθώς αγορές και αξιολογητές δεν κάνουν τίποτε διαφορετικό από τη χώρα που προεξοφλεί τον υπερεξοπλισμό του γείτονα της ως πρόθεση επίθεσης, ή του πολιτικού ηγέτη που προεξοφλεί τις ηγετικές ικανότητες συνεργάτη του ως πρόθεση αμφισβήτησης της ηγεσίας του.
Αλλο μέλλον...
Το παράδοξο βρίσκεται αλλού: Το 2013 με πολιτικούς όρους είναι πολύ μακριά. Οταν θα τίθεται σε λειτουργία ο Μόνιμος Μηχανισμός η Γαλλία θα έχει πρόεδρο προερχόμενο από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, πιθανότατα το Στρος Καν, και στη Γερμανία θα βρισκόμαστε στο τέλος της θητείας του κυβερνητικού συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών - Φιλελευθέρων με ή χωρίς τη Μέρκελ στην Καγκελαρία και τους Σοσιαλδημοκράτες - Πράσινους να είναι κυβέρνηση σε αναμονή.
Μέχρι τότε κατά πάσα πιθανότατα θα έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι η γερμανική συνταγή ανταγωνιστικότητας μέσω του αποπληθωρισμού και των δημοσιονομικών περικοπών οδηγεί σε παρατεταμένο εγκλωβισμό στην ύφεση, αλλά και σε κοινωνική αναταραχή και πολιτικές ανατροπές.
Μόνον αν αγνοήσει κανείς τα παραπάνω μπορεί με ελαφρότητα να προεξοφλεί την ηρεμία και την ακινησία στα ευρωπαϊκά δεδομένα, άρα και την εφαρμογή της «συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα» στη διάσωση των δημοσιονομικά προβληματικά χωρών μετά το 2013.
Αγνοεί στοιχεία
Τη δογματική αυτή προσέγγιση των αγορών και των οίκων αξιολόγησης παρακολουθεί από κοντά μία εξ αριστερών προσέγγιση που προεξοφλεί και εκμηδενίζει προκαταβολικά τις επιπτώσεις των επερχόμενων πολιτικών ανατροπών στη Γαλλία πρώτα και στη Γερμανία στη συνέχεια, με το επιχείρημα ότι όποιος και να βρίσκεται στην εξουσία στο Παρίσι και στο Βερολίνο δεν μπορεί παρά να συνεχίσει τις επιλογές που χάραξε η Μέρκελ και προσυπέγραψε ο Σαρκοζί. Η προσέγγιση αυτή αγνοεί τα στοιχεία ανατροπής που υπάρχουν στο πολιτικό τοπίο τόσο της Γαλλίας όσο και της Γερμανίας: Στη γαλλική πολιτική σκηνή, η Ακροδεξιά της Λεπέν τείνει να διεμβολίσει το σκληρό πυρήνα της Κεντροδεξιάς, ενώ στη γερμανική οι Πράσινοι είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι των μετακινήσεων του εκλογικού σώματος, με τους Φιλελεύθερους να δίνουν μάχη για την πολιτική τους επιβίωση.
Την επαύριον της χρεοκοπίας της Lehman Brothers, τον Οκτώβριο του 2008, ο Σαρκοζί -η Γαλλία ασκούσε τότε την προεδρία της Ε.Ε- αναλάμβανε πρωτοβουλίες μείζονος κλίμακας για την κοινή αντιμετώπιση της κρίσης από την Ευρωζώνη, για να συναντήσει την αδιαπραγμάτευτη απορριπτική στάση της Μέρκελ, με το επιχείρημα ότι η κρίση αφορά τις ΗΠΑ και όχι τη Γηραιά Πείρο, στην οποία κάθε χώρα δεν είχε παρά να μεριμνήσει από μόνη της σε εθνικό επίπεδο για τη θωράκιση του τραπεζικού συστήματός της.
Στην προεξοφλητική τους σπουδή, αγορές και αξιολογητές προεξοφλούν την εφαρμογή μιας επιλογής οι εισηγητές της οποίας θα αποτελούν παρελθόν το 2013.
Αιτία νέου «πολέμου» ο γόρδιος δεσμός του χρέους
Αργά αλλά σταθερά με προειδοποιητικά μηνύματα για τη δυσκολία διαχείρισης του δημόσιου χρέους των προβληματικών χωρών εντός του συμφωνηθέντος στις 11 και 25 Μαρτίου πλαισίου θωράκισης και με καταλύτη τις πολιτικές εξελίξεις στη Γαλλία με ορίζοντα την προεδρική εκλογή της άνοιξης του 2012 θα επιστρέψουμε στην αντιπαράθεση που σφράγιζε την Ευρωζώνη μέχρι τον περασμένο Ιούνιο:
Από τη μια μεριά η Γερμανία, με τη δογματική αγκύλωση στην εξαγωγή και επιβολή του γερμανικού μοντέλου ανταγωνιστικότητας στο σύνολο των χωρών-μελών της Ευρωζώνης.
Από την άλλη η Γαλλία, με την υπουργό Οικονομικών Λαγκάρντ να δηλώνει στις 15 Μαρτίου 2010 στους Financial Times ότι τα ελλείμματα του νότου οφείλονται στα πλεονάσματα της Γερμανίας, μια ανισορροπία που θα μπορούσε να διορθωθεί όχι με τη δημοσιονομική αυστηρότητα, αλλά με την αύξηση της εσωτερικής ζήτησης με αποφάσεις της κυβέρνησης στο Βερολίνο.
Η συνέχεια είναι γνωστή: Στις αρχές Ιουνίου του 2010 η Μέρκελ ανέβαλε συνάντηση κορυφής με τον Σαρκοζί στο Βερολίνο και σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου ανακοίνωσε πρόσθετες δημοσιονομικές περικοπές 80 δισ. ευρώ σε βάθος τριετίας. Περικοπές που, σύμφωνα με τους αναλυτές, δεν είχαν καμιά οικονομική σκοπιμότητα, αλλά λειτούργησαν ως εργαλείο πειθαναγκασμού για να προσυπογράψει η Γαλλία τις γερμανικές επιλογές υπό το φόβο πιθανής απώλειας της αξιολόγησης ΑΑΑ της πιστοληπτικής της αξιοπιστίας.
Ένα χρόνο μετά, η νίκη της Μέρκελ μοιάζει πύρρειος. Πριν καν στεγνώσει το μελάνι των αποφάσεων της 11ης και 25ης Μαρτίου που ήσαν πολύ κατώτερες των αρχικών προσδοκιών που είχαν δημιουργηθεί στα τέλη Ιανουαρίου, οι αγορές αμφισβητούν και πιέζουν τους αδύνατους κρίκους, στη Γαλλία αμφισβητείται η απόφαση του Σαρκοζί να υποταγεί στις επιλογές του Βερολίνου, ενώ στις ΗΠΑ Ομπάμα και Γκάιτνερ φοβούνται απρόβλεπτες και μη ελέγξιμες εξελίξεις στην Ευρωζώνη, που θα μπορούσαν να τινάξουν στον αέρα τις προσπάθειες της Ουάσιγκτον για σταθερή επιστροφή τη αμερικανικής οικονομίας στην ανάπτυξη.
Θολός ορίζοντας
Το μεγάλο πρόβλημα σήμερα είναι ότι αμφισβητείται η επάρκεια και η καταλληλότητα ενός πλαισίου στήριξης της Ευρωζώνης, πριν καν αυτό ολοκληρωθεί, αλλά και με δεδομένο ότι αποτελεί κατά κοινή πλειοψηφική παραδοχή το μέγιστο δυνατό που μπορούμε να προσδοκάμε σήμερα από την αποδυναμωμένη και παραπαίουσα κυβέρνηση Μέρκελ.
Χαρακτηριστική του βραχυκυκλώματος στην Ευρωζώνη είναι η αδυναμία επιλογής του διαδόχου του επικεφαλής της ΕΚΤ Ζ.Κ. Τρισέ, η θητεία του οποίου λήγει το Νοέμβριο. Ο Βέμπερ «κάηκε» και υποχρεώθηκε να αποσύρει την υποψηφιότητά του και να παραιτηθεί από την προεδρία της Μπούντεσμπανκ, καθώς οι θέσεις του ήταν ασύμβατες με την έστω ανεπαρκή στροφή του Βερολίνου στη θωράκιση της Ευρωζώνης.
Αθροιστικά όλα δείχνουν μια συνολική σκληρή επαναδιαπραγμάτευση για έναν νέο συμβιβασμό: Από την μια μεριά η παραδοχή, πλειοψηφική, στη Γερμανία ότι τα ζωτικά συμφέροντα της χώρας ταυτίζονται με την περιφρούρηση και την ενίσχυση της Ευρωζώνης, από την άλλη η διαπίστωση ότι η επιβολή της γερμανικής συνταγής για τη διαχείριση της δημοσιονομικής κρίσης μιας σειράς χωρών επιδεινώνει το πρόβλημα και απειλεί συνολικά όλες τις χώρες-μέλη.
Το μεγάλο ερώτημα είναι πότε θα ωριμάσουν οι συνθήκες για την ψύχραιμη χάραξη μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής εξυγίανσης και ανάπτυξης και όχι για αποφάσεις που θα επιβάλονται στο παρά πέντε ενός ανεξέλεγκτου ντόμινο αποσταθεροποίησης.
Παρασκευή 15 Απριλίου 2011
Πέμπτη 14 Απριλίου 2011
Τετάρτη 13 Απριλίου 2011
Τρίτη 12 Απριλίου 2011
Ο άνθρωπος. Γιατί θυσιάζει την υγεία του για να βγάλει λεφτά. Ύστερα θυσιάζει τα χρήματά του για να ανακτήσει την υγεία του. Και τότε είναι τόσο ανήσυχος για το μέλλον ώστε δεν απολαμβάνει το παρόν και ως αποτέλεσμα αυτός δεν ζει ούτε στο παρόν, ούτε στο μέλλον. Και ζει σαν να μη πρόκειται ποτέ να πεθάνει. Και πεθαίνει χωρίς να έχει ζήσει ποτέ στην πραγματικότητα.»
ΠΡΟΣ ΔΑΛΑΙ ΛΑΜΑ : «Τι σας προκαλεί τη μεγαλύτερη έκπληξη στην ανθρωπότητα;» «Ο άνθρωπος. Γιατί θυσιάζει την υγεία του για να βγάλει λεφτά.
Ερώτηση... - προς Δαλάι Λάμα: «Τι σας προκαλεί τη μεγαλύτερη έκπληξη στην ανθρωπότητα;»
«Ο άνθρωπος. Γιατί θυσιάζει την υγεία του για να βγάλει λεφτά. Ύστερα θυσιάζει τα χρήματά του για να ανακτήσει την υγεία του. Και τότε είναι τόσο ανήσυχος για το μέλλον ώστε δεν απολαμβάνει το παρόν και ως αποτέλεσμα αυτός δεν ζει ούτε στο παρόν, ούτε στο μέλλον. Και ζει σαν να μη πρόκειται ποτέ να πεθάνει. Και πεθαίνει χωρίς να έχει ζήσει ποτέ στην πραγματικότητα.»
«Ο άνθρωπος. Γιατί θυσιάζει την υγεία του για να βγάλει λεφτά. Ύστερα θυσιάζει τα χρήματά του για να ανακτήσει την υγεία του. Και τότε είναι τόσο ανήσυχος για το μέλλον ώστε δεν απολαμβάνει το παρόν και ως αποτέλεσμα αυτός δεν ζει ούτε στο παρόν, ούτε στο μέλλον. Και ζει σαν να μη πρόκειται ποτέ να πεθάνει. Και πεθαίνει χωρίς να έχει ζήσει ποτέ στην πραγματικότητα.»
Δευτέρα 11 Απριλίου 2011
Κυριακή 10 Απριλίου 2011
Σάββατο 9 Απριλίου 2011
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΜΑΝΟΣ
"Η αναδιάρθρωση μπορεί να αποφευχθεί"
Άρθρο απάντηση του Στέφανου Μάνου σε δημοσίευμα του Economist που καλούσε την Ελλάδα να παραδεχτεί πως έχει χρεοκοπήσει. Αιχμές κατά Παπανδρέου και Παπακωνσταντίνου, αλλά και στην κυβέρνηση Καραμανλή
8 σχόλια | Σχολιάστε
Δημοσιεύτηκε: Απρίλιος 07 2011 12:50 Ενημερώθηκε: Απρίλιος 07 2011 12:50
Απάντηση στο δημοσίευμα του Economist, το οποίο καλούσε την Ελλάδα να παραδεχτεί ότι έχει χρεοκοπήσει και να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση του χρέους της και το δημοσίευμα του Spiegel ότι το ΔΝΤ αμφιβάλλει πως η Ελλάδα θα μπορέσει να εξυγιάνει την οικονομία της, δίνει ο Στέφανος Μάνος, πρόεδρος της "Δράσης".
"Αν το ΔΝΤ αμφιβάλλει ότι η Ελλάδα μπορεί να εξυγιανθεί οφείλεται στο γεγονός ότι ο Πρωθυπουργός δεν δείχνει διατεθειμένος να κάνει ό,τι οι περιστάσεις επιβάλλουν. Εδώ και 20 χρόνια υποστηρίζω την ανάγκη περιορισμού της κρατικής δαπάνης. Εις μάτην όμως. Η κυβέρνηση δεν διανοείται να θίξει «τα κεκτημένα» και «τα κατεστημένα». Όπως άλλωστε δεν διανοείτο και η προηγούμενη κυβέρνηση του κ. Καραμανλή. Έστω και αν έτσι οδηγούμαστε στη βέβαιη χρεοκοπία", γράφει χαρακτηριστικά σε άρθρο του στην Εστία.
Το άρθρο του Στέφανου Μάνου
"Οι τίτλοι των άρθρων της ΕΣΤΙΑΣ του τελευταίου δεκαήμερου είναι χαρακτηριστικοί της εύλογης ανησυχίας που προκαλεί η συμπεριφορά της κυβέρνησης: «Οδηγούμεθα σε αδιέξοδο», «Δεν πείθει ο πρωθυπουργός», Μετεξεταστέοι οι κυβερνώντες», «Συνταγή καταστροφής», «Εισπρακτικό Βατερλώ», «Δεν υπάρχει εθνικό όραμα».
Την ανησυχία επέτεινε το άρθρο του τελευταίου Economist: «παραδεχτείτε το, η Ελλάδα είναι χρεοκοπημένη και πρέπει να αναδιαρθρώσει το χρέος της και οι δανειστές της να εισπράξουν λιγότερα από όσα δάνεισαν». Το Spiegel ισχυρίζεται ότι και το ΔΝΤ αμφιβάλλει πια ότι η Ελλάδα θα μπορέσει να εξυγιάνει την οικονομία της.
Απαντώντας σε αυτό τον καταιγισμό απαισιόδοξων προβλέψεων ο Πρωθυπουργός και ο υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου αρκέστηκαν να αποκλείσουν κατηγορηματικά το ενδεχόμενο αναδιάρθρωσης του χρέους της Ελλάδας.
Και από τους δύο διαφεύγει ότι η αιτία των απαισιόδοξων προβλέψεων είναι οι ίδιοι. Αν το ΔΝΤ αμφιβάλλει ότι η Ελλάδα μπορεί να εξυγιανθεί οφείλεται στο γεγονός ότι ο Πρωθυπουργός δεν δείχνει διατεθειμένος να κάνει ό,τι οι περιστάσεις επιβάλλουν.
Εδώ και 20 χρόνια υποστηρίζω την ανάγκη περιορισμού της κρατικής δαπάνης. Εις μάτην όμως. Η κυβέρνηση δεν διανοείται να θίξει «τα κεκτημένα» και «τα κατεστημένα». Όπως άλλωστε δεν διανοείτο και η προηγούμενη κυβέρνηση του κ. Καραμανλή. Έστω και αν έτσι οδηγούμαστε στη βέβαιη χρεοκοπία.
Οι υπέρ τρίτων επιβαρύνσεις
Η αλήθεια είναι ότι κάθε περικοπή δαπάνης πλήττει τους ανθρώπους για τους οποίους η δαπάνη αυτή είναι έσοδο. Αυτοί θα διαμαρτύρονται. Είναι όμως οι λίγοι για τους οποίους θυσιάζονται οι πολλοί.
Η κυβέρνηση θα πρέπει να κλείσει τα αυτιά της και να προχωρήσει στις περικοπές εξηγώντας κάθε φορά γιατί κάθε συγκεκριμένη περικοπή είναι ηθικά δικαιολογημένη και κατά το δυνατό δίκαια κατανεμημένη. Μετά από κάθε περικοπή θα πρέπει να θυμόμαστε ότι αν δεν κόψουμε τις δαπάνες, θα χρεοκοπήσουμε (υπάρχουν δυστυχώς πολλοί ανόητοι που αντιμετωπίζουν τη χρεοκοπία και το τρομερό τίμημα που θα κληθούμε να πληρώσουμε με ελαφρότητα).
Κάθε φορά που διαφημίζεται ένα προϊόν, το 21,5% της δαπάνης αποτελεί έσοδο του ταμείου των δημοσιογράφων. Δικαιολογείται ηθικά αυτή η δαπάνη; Είναι δίκαιη; Γιατί να μη φροντίζουν τη σύνταξή τους, μόνοι τους, οι δημοσιογράφοι και οι εργοδότες τους αντί να επιβαρύνουν τις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές;
Κάθε πράξη στην οποία αναμειγνύεται δικηγόρος επιβαρύνεται με μια δαπάνη υπέρ του Ταμείου των νομικών. Γιατί δεν πληρώνουν το Ταμείο τους οι ίδιοι οι δικηγόροι από τα δικά τους εισοδήματα;
Το κράτος επιχορηγεί το Ταμείο των εργαζομένων στη ΔΕΗ με 700 εκ. ευρώ ετησίως με λεφτά που παίρνει από τους πολίτες του ιδιωτικού τομέα. Οι πολλοί πληρώνουν για τους λίγους. Σε ποια ηθική βάση στηρίζεται αυτή η επιβάρυνση; Είναι δίκαιη;
Το κράτος έχει εγγυηθεί στους φαρμακοποιούς υψηλά ποσοστό κέρδους που τους καταβάλλονται από τα Ταμεία με λεφτά των πολιτών. Σε ένα φάρμακο με χονδρική τιμή 1.000 ευρώ ο φαρμακοποιός κερδίζει 350 ευρώ, ενώ ο σουηδός φαρμακοποιός κερδίζει 15,5 ευρώ. Είναι ηθικό; είναι δίκαιο; Η καθιέρωση του σουηδικού συστήματος θα ελάφρυνε την επιβάρυνση των πολιτών κατά 1,5 δις ευρώ ετησίως.
Όλα τα παραπάνω παραδείγματα εντάσσονται στη γενική κατηγορία των υπέρ τρίτων επιβαρύνσεων. Εκατοντάδες τέτοιες επιβαρύνσεις υπέρ προνομιούχων τρίτων έχουν θεσπιστεί από το πολιτικό σύστημα. Κανείς δεν γνωρίζει το συνολικό ποσό της επιβάρυνσης, κυρίως διότι οι ωφελούμενοι δεν επιθυμούν να γίνει γνωστό. Χωρίς πάντως δυσκολία μπορεί να εντοπιστεί δαπάνη – μεγαλύτερη από 10 δις ετησίως – που βαρύνει τους πολλούς είτε αμέσως, είτε εμμέσως προς όφελος πολύ-πολύ λιγότερων. Κατά τη γνώμη μου πρέπει να καταργηθούν όλες ανεξαιρέτως οι υπέρ τρίτων επιβαρύνσεις με μια απλή διάταξη νόμου. Αφού καταργηθούν όλες, αν υπάρχουν δυο τρεις που πρέπει να διατηρηθούν, ας θεσμοθετηθούν εκ νέου.
Η μισθολογική δαπάνη
Μια άλλη κατηγορία δαπανών αφορά τα εισοδήματα όσων εργάζονται στο Δημόσιο και τις ΔΕΚΟ. Μετά τις πρόσφατες περικοπές – λόγω μνημονίου – η κατά κεφαλή δαπάνη μισθοδοσίας στις ΔΕΚΟ είναι περίπου τρεις φορές - και στο Δημόσιο δύο φορές - μεγαλύτερη από τη δαπάνη μισθοδοσίας στον ιδιωτικό τομέα. Τη μισθοδοσία στο Δημόσιο και στις ΔΕΚΟ πληρώνουν, σε τελική ανάλυση, οι πολίτες του ιδιωτικού τομέα. Οι φτωχότεροι συντηρούν τους πλουσιότερους! Είναι η κατάσταση αυτή ηθική; Είναι δίκαιη;
Δεν είναι όμως μόνο η τεράστια διαφορά της μισθολογικής δαπάνης, είναι και το γεγονός ότι στο Δημόσιο και στις ΔΕΚΟ – κατά μέσον όρο - για τη δουλειά ενός πληρώνονται δύο. Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης κ. Μπουτάρης, ο μόνος ίσως ειλικρινής, είπε ότι στο δήμο του αμείβονται 5.000 άνθρωποι ενώ θα μπορούσε θαυμάσια να γίνει η δουλειά με 2.000!
Κάντε τον λογαριασμό: Η μισθολογική δαπάνη είναι 2 με 3 φορές υψηλότερη από ό,τι στον ιδιωτικό τομέα και πληρώνονται δύο φορές περισσότεροι από ό,τι χρειάζονται. Οι πολίτες λοιπόν του ιδιωτικού τομέα πληρώνουν 4 έως 6 φορές περισσότερα από όσα θα έπρεπε. Είναι ηθικό; είναι δίκαιο; είναι αποτελεσματικό; Και σε αυτή την κατηγορία δαπανών, η συνολική περιττή δαπάνη που βαρύνει τους πολλούς και ωφελεί λίγους υπερβαίνει τα 10 δις ευρώ ετησίως.
Η ανοργανωσιά, το κλέψιμο και το λάδωμα
Η τρίτη κατηγορία δαπανών είναι οι δαπάνες που προκαλούνται από την έλλειψη του μετρήματος, από τις κλεψιές, τα λαδώματα και την απερίγραπτη πολυπλοκότητα και ηλιθιότητα της γραφειοκρατίας. Το οικονομικό χάος στα νοσοκομεία, οι υπερτιμολογήσεις στις προμήθειες του Δημοσίου είναι γνωστά παραδείγματα για τα οποία υπάρχουν και κάποιες εκτιμήσεις.
Πολύ λιγότερο έχει εκτιμηθεί η δαπάνη που βαρύνει όλη την κοινωνία εξ αιτίας της απώλειας χρόνου (ο χρόνος είναι χρήμα!) που προκαλείται από την πολυπλοκότητα της γραφειοκρατίας («περάστε για υπόθεσή σας») και από την προκλητική ανοχή της αστυνομίας απέναντι στην παράνομη στάθμευση, στις πορείες και στις καταλήψεις. Εκτιμώ ότι με στοιχειώδες νοικοκύρεμα μπορούν εύκολα να εξοικονομηθούν περισσότερα από 5 δις ευρώ ετησίως.
Η φοροδιαφυγή
Διαιρέστε τους φόρους που πληρώνετε σε τρεις ομάδες. Στην πρώτη περιλαμβάνονται οι φόροι που αντιστοιχούν στις δαπάνες που θα έκανε το κράτος αν πλήρωνε με όρους της ιδιωτικής οικονομίας αυστηρά μόνο όσους χρειάζεται για να κάνουν τη δουλειά. Στο δεύτερο πίνακα θα βάλετε τα ποσά που αντιστοιχούν στις πληρωμές που κάνει το κράτος στους υπεράριθμους που έχει προσλάβει και τα ποσά με τα οποία τους πληρώνει πάνω από τα επίπεδα του ιδιωτικού τομέα.
Τέλος στον τρίτο πίνακα βάλτε τα ποσά που πληρώνετε για να καλυφθούν οι υπερτιμολογήσεις, οι κλεψιές και το έλλειμμα στα έσοδα που δημιουργούν οι φοροφυγάδες (κάθε φορά που το κράτος κάνει φορολογικές ρυθμίσεις κυνηγάει αυτούς που συνήθως πληρώνουν και ευνοεί τους φοροφυγάδες).
Αν δηλαδή είστε φορολογούμενος θεωρείστε τη φοροδιαφυγή ως δική σας δαπάνη. Αν πληρώνατε 1.000 ευρώ ετησίως σε φόρους, πως θα κατανέματε το ποσό αυτό στους 3 πίνακες; Πρόχειρα θα έλεγα 450 ευρώ στον πρώτο πίνακα, 350 στον δεύτερο και 200 στον τρίτο. Κάθε φορολογούμενος του ιδιωτικού τομέα είναι ενδεχόμενο να κάνει τη σκέψη, έστω ασυναισθήτως, ότι το κράτος του παίρνει εκβιαστικά 1.000 ευρώ ενώ χρειάζεται κανονικά μόνο 450. Τον εξοντώνει φορολογικά με τα υπόλοιπα 550 προκειμένου να μη θίξει «τα κεκτημένα» και «τα κατεστημένα».
Υποστηρίζω ότι δεν θα υπάρξει μείωση της φοροδιαφυγής όσο διατηρείται η πολυπλοκότητα του συστήματος και κυρίως η πεποίθηση ότι το κράτος δαπανά ασύστολα χωρίς να υπάρχει ηθικό υπόβαθρο για τις δαπάνες του και χωρίς να τηρείται η αρχή της δίκαιης κατανομής των βαρών.
Πρωτογενές πλεόνασμα φέτος
Είμαστε στην αρχή του τέταρτου μήνα του 2011. Με μόλις 10 από τα 25 δις ευρώ που άνετα μπορούν να περικοπούν, η χρονιά θα μπορούσε να τελειώσει με πρωτογενές πλεόνασμα και να αλλάξει άρδην η ψυχολογία των αγορών.
Αν μάλιστα συνδυαστούν οι περικοπές των κρατικών δαπανών με γρήγορες και αποφασιστικές διαρθρωτικές αλλαγές (απλοποιήσεις, αποκρατικοποιήσεις, ιδιωτικοποιήσεις, πώληση ακίνητης περιουσίας, απελευθέρωση επαγγελμάτων, περιορισμό της συνδικαλιστικής ασυδοσίας, άνοιγμα αγορών, μεγαλύτερη εργασιακή ευελιξία στο Δημόσιο και στις ΔΕΚΟ, κ.λπ) η Ελλάδα θα μπορούσε μέχρι το τέλος του χρόνου να διαψεύσει όλες τις αρνητικές προσδοκίες.
Ο Economist σφάλλει όταν ισχυρίζεται ότι η κυβέρνησή μας έκανε ηρωικές περικοπές δαπανών. Οι περικοπές ήταν εν πολλοίς άδικες και καθόλου ηρωικές. Σφάλλει επίσης όταν ισχυρίζεται ότι μια και η αναδιάρθρωση του χρέους είναι αναπόφευκτη, ας γίνει μια ώρα αρχύτερα. Η αναδιάρθρωση θα καταστεί αναπόφευκτη μόνο αν η κυβέρνησή μας συνεχίσει ό,τι κάνει: να ξεζουμίζει τους ασθενέστερους για να συντηρεί τους πλουσιότερους.
Αντιλαμβάνομαι ότι το κόστος της πολιτικής που εισηγούμαι θα είναι μεγάλο. Θα έχει όμως θετικό αποτέλεσμα. Σε δύο μόλις χρόνια η Ελλάδα, έχοντας διαψεύσει όλες τις κακές προβλέψεις, θα βρίσκεται – ανανεωμένη και ζωντανή – σε τροχιά γρήγορης ανάπτυξης. Όσοι υποστούν σήμερα το κόστος θα πρέπει να θυμούνται ότι για πολλά χρόνια προεξοφλούσαν τα μελλοντικά εισοδήματα των πολιτών του ιδιωτικού τομέα που είναι ασθενέστεροι. Τώρα θα πρέπει να κάνουν υπομονή και θυσίες για να μπορέσουν να πάρουν το μερίδιό τους όταν η Ελλάδα συνέλθει", καταλήγει.
Άρθρο απάντηση του Στέφανου Μάνου σε δημοσίευμα του Economist που καλούσε την Ελλάδα να παραδεχτεί πως έχει χρεοκοπήσει. Αιχμές κατά Παπανδρέου και Παπακωνσταντίνου, αλλά και στην κυβέρνηση Καραμανλή
8 σχόλια | Σχολιάστε
Δημοσιεύτηκε: Απρίλιος 07 2011 12:50 Ενημερώθηκε: Απρίλιος 07 2011 12:50
Απάντηση στο δημοσίευμα του Economist, το οποίο καλούσε την Ελλάδα να παραδεχτεί ότι έχει χρεοκοπήσει και να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση του χρέους της και το δημοσίευμα του Spiegel ότι το ΔΝΤ αμφιβάλλει πως η Ελλάδα θα μπορέσει να εξυγιάνει την οικονομία της, δίνει ο Στέφανος Μάνος, πρόεδρος της "Δράσης".
"Αν το ΔΝΤ αμφιβάλλει ότι η Ελλάδα μπορεί να εξυγιανθεί οφείλεται στο γεγονός ότι ο Πρωθυπουργός δεν δείχνει διατεθειμένος να κάνει ό,τι οι περιστάσεις επιβάλλουν. Εδώ και 20 χρόνια υποστηρίζω την ανάγκη περιορισμού της κρατικής δαπάνης. Εις μάτην όμως. Η κυβέρνηση δεν διανοείται να θίξει «τα κεκτημένα» και «τα κατεστημένα». Όπως άλλωστε δεν διανοείτο και η προηγούμενη κυβέρνηση του κ. Καραμανλή. Έστω και αν έτσι οδηγούμαστε στη βέβαιη χρεοκοπία", γράφει χαρακτηριστικά σε άρθρο του στην Εστία.
Το άρθρο του Στέφανου Μάνου
"Οι τίτλοι των άρθρων της ΕΣΤΙΑΣ του τελευταίου δεκαήμερου είναι χαρακτηριστικοί της εύλογης ανησυχίας που προκαλεί η συμπεριφορά της κυβέρνησης: «Οδηγούμεθα σε αδιέξοδο», «Δεν πείθει ο πρωθυπουργός», Μετεξεταστέοι οι κυβερνώντες», «Συνταγή καταστροφής», «Εισπρακτικό Βατερλώ», «Δεν υπάρχει εθνικό όραμα».
Την ανησυχία επέτεινε το άρθρο του τελευταίου Economist: «παραδεχτείτε το, η Ελλάδα είναι χρεοκοπημένη και πρέπει να αναδιαρθρώσει το χρέος της και οι δανειστές της να εισπράξουν λιγότερα από όσα δάνεισαν». Το Spiegel ισχυρίζεται ότι και το ΔΝΤ αμφιβάλλει πια ότι η Ελλάδα θα μπορέσει να εξυγιάνει την οικονομία της.
Απαντώντας σε αυτό τον καταιγισμό απαισιόδοξων προβλέψεων ο Πρωθυπουργός και ο υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου αρκέστηκαν να αποκλείσουν κατηγορηματικά το ενδεχόμενο αναδιάρθρωσης του χρέους της Ελλάδας.
Και από τους δύο διαφεύγει ότι η αιτία των απαισιόδοξων προβλέψεων είναι οι ίδιοι. Αν το ΔΝΤ αμφιβάλλει ότι η Ελλάδα μπορεί να εξυγιανθεί οφείλεται στο γεγονός ότι ο Πρωθυπουργός δεν δείχνει διατεθειμένος να κάνει ό,τι οι περιστάσεις επιβάλλουν.
Εδώ και 20 χρόνια υποστηρίζω την ανάγκη περιορισμού της κρατικής δαπάνης. Εις μάτην όμως. Η κυβέρνηση δεν διανοείται να θίξει «τα κεκτημένα» και «τα κατεστημένα». Όπως άλλωστε δεν διανοείτο και η προηγούμενη κυβέρνηση του κ. Καραμανλή. Έστω και αν έτσι οδηγούμαστε στη βέβαιη χρεοκοπία.
Οι υπέρ τρίτων επιβαρύνσεις
Η αλήθεια είναι ότι κάθε περικοπή δαπάνης πλήττει τους ανθρώπους για τους οποίους η δαπάνη αυτή είναι έσοδο. Αυτοί θα διαμαρτύρονται. Είναι όμως οι λίγοι για τους οποίους θυσιάζονται οι πολλοί.
Η κυβέρνηση θα πρέπει να κλείσει τα αυτιά της και να προχωρήσει στις περικοπές εξηγώντας κάθε φορά γιατί κάθε συγκεκριμένη περικοπή είναι ηθικά δικαιολογημένη και κατά το δυνατό δίκαια κατανεμημένη. Μετά από κάθε περικοπή θα πρέπει να θυμόμαστε ότι αν δεν κόψουμε τις δαπάνες, θα χρεοκοπήσουμε (υπάρχουν δυστυχώς πολλοί ανόητοι που αντιμετωπίζουν τη χρεοκοπία και το τρομερό τίμημα που θα κληθούμε να πληρώσουμε με ελαφρότητα).
Κάθε φορά που διαφημίζεται ένα προϊόν, το 21,5% της δαπάνης αποτελεί έσοδο του ταμείου των δημοσιογράφων. Δικαιολογείται ηθικά αυτή η δαπάνη; Είναι δίκαιη; Γιατί να μη φροντίζουν τη σύνταξή τους, μόνοι τους, οι δημοσιογράφοι και οι εργοδότες τους αντί να επιβαρύνουν τις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές;
Κάθε πράξη στην οποία αναμειγνύεται δικηγόρος επιβαρύνεται με μια δαπάνη υπέρ του Ταμείου των νομικών. Γιατί δεν πληρώνουν το Ταμείο τους οι ίδιοι οι δικηγόροι από τα δικά τους εισοδήματα;
Το κράτος επιχορηγεί το Ταμείο των εργαζομένων στη ΔΕΗ με 700 εκ. ευρώ ετησίως με λεφτά που παίρνει από τους πολίτες του ιδιωτικού τομέα. Οι πολλοί πληρώνουν για τους λίγους. Σε ποια ηθική βάση στηρίζεται αυτή η επιβάρυνση; Είναι δίκαιη;
Το κράτος έχει εγγυηθεί στους φαρμακοποιούς υψηλά ποσοστό κέρδους που τους καταβάλλονται από τα Ταμεία με λεφτά των πολιτών. Σε ένα φάρμακο με χονδρική τιμή 1.000 ευρώ ο φαρμακοποιός κερδίζει 350 ευρώ, ενώ ο σουηδός φαρμακοποιός κερδίζει 15,5 ευρώ. Είναι ηθικό; είναι δίκαιο; Η καθιέρωση του σουηδικού συστήματος θα ελάφρυνε την επιβάρυνση των πολιτών κατά 1,5 δις ευρώ ετησίως.
Όλα τα παραπάνω παραδείγματα εντάσσονται στη γενική κατηγορία των υπέρ τρίτων επιβαρύνσεων. Εκατοντάδες τέτοιες επιβαρύνσεις υπέρ προνομιούχων τρίτων έχουν θεσπιστεί από το πολιτικό σύστημα. Κανείς δεν γνωρίζει το συνολικό ποσό της επιβάρυνσης, κυρίως διότι οι ωφελούμενοι δεν επιθυμούν να γίνει γνωστό. Χωρίς πάντως δυσκολία μπορεί να εντοπιστεί δαπάνη – μεγαλύτερη από 10 δις ετησίως – που βαρύνει τους πολλούς είτε αμέσως, είτε εμμέσως προς όφελος πολύ-πολύ λιγότερων. Κατά τη γνώμη μου πρέπει να καταργηθούν όλες ανεξαιρέτως οι υπέρ τρίτων επιβαρύνσεις με μια απλή διάταξη νόμου. Αφού καταργηθούν όλες, αν υπάρχουν δυο τρεις που πρέπει να διατηρηθούν, ας θεσμοθετηθούν εκ νέου.
Η μισθολογική δαπάνη
Μια άλλη κατηγορία δαπανών αφορά τα εισοδήματα όσων εργάζονται στο Δημόσιο και τις ΔΕΚΟ. Μετά τις πρόσφατες περικοπές – λόγω μνημονίου – η κατά κεφαλή δαπάνη μισθοδοσίας στις ΔΕΚΟ είναι περίπου τρεις φορές - και στο Δημόσιο δύο φορές - μεγαλύτερη από τη δαπάνη μισθοδοσίας στον ιδιωτικό τομέα. Τη μισθοδοσία στο Δημόσιο και στις ΔΕΚΟ πληρώνουν, σε τελική ανάλυση, οι πολίτες του ιδιωτικού τομέα. Οι φτωχότεροι συντηρούν τους πλουσιότερους! Είναι η κατάσταση αυτή ηθική; Είναι δίκαιη;
Δεν είναι όμως μόνο η τεράστια διαφορά της μισθολογικής δαπάνης, είναι και το γεγονός ότι στο Δημόσιο και στις ΔΕΚΟ – κατά μέσον όρο - για τη δουλειά ενός πληρώνονται δύο. Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης κ. Μπουτάρης, ο μόνος ίσως ειλικρινής, είπε ότι στο δήμο του αμείβονται 5.000 άνθρωποι ενώ θα μπορούσε θαυμάσια να γίνει η δουλειά με 2.000!
Κάντε τον λογαριασμό: Η μισθολογική δαπάνη είναι 2 με 3 φορές υψηλότερη από ό,τι στον ιδιωτικό τομέα και πληρώνονται δύο φορές περισσότεροι από ό,τι χρειάζονται. Οι πολίτες λοιπόν του ιδιωτικού τομέα πληρώνουν 4 έως 6 φορές περισσότερα από όσα θα έπρεπε. Είναι ηθικό; είναι δίκαιο; είναι αποτελεσματικό; Και σε αυτή την κατηγορία δαπανών, η συνολική περιττή δαπάνη που βαρύνει τους πολλούς και ωφελεί λίγους υπερβαίνει τα 10 δις ευρώ ετησίως.
Η ανοργανωσιά, το κλέψιμο και το λάδωμα
Η τρίτη κατηγορία δαπανών είναι οι δαπάνες που προκαλούνται από την έλλειψη του μετρήματος, από τις κλεψιές, τα λαδώματα και την απερίγραπτη πολυπλοκότητα και ηλιθιότητα της γραφειοκρατίας. Το οικονομικό χάος στα νοσοκομεία, οι υπερτιμολογήσεις στις προμήθειες του Δημοσίου είναι γνωστά παραδείγματα για τα οποία υπάρχουν και κάποιες εκτιμήσεις.
Πολύ λιγότερο έχει εκτιμηθεί η δαπάνη που βαρύνει όλη την κοινωνία εξ αιτίας της απώλειας χρόνου (ο χρόνος είναι χρήμα!) που προκαλείται από την πολυπλοκότητα της γραφειοκρατίας («περάστε για υπόθεσή σας») και από την προκλητική ανοχή της αστυνομίας απέναντι στην παράνομη στάθμευση, στις πορείες και στις καταλήψεις. Εκτιμώ ότι με στοιχειώδες νοικοκύρεμα μπορούν εύκολα να εξοικονομηθούν περισσότερα από 5 δις ευρώ ετησίως.
Η φοροδιαφυγή
Διαιρέστε τους φόρους που πληρώνετε σε τρεις ομάδες. Στην πρώτη περιλαμβάνονται οι φόροι που αντιστοιχούν στις δαπάνες που θα έκανε το κράτος αν πλήρωνε με όρους της ιδιωτικής οικονομίας αυστηρά μόνο όσους χρειάζεται για να κάνουν τη δουλειά. Στο δεύτερο πίνακα θα βάλετε τα ποσά που αντιστοιχούν στις πληρωμές που κάνει το κράτος στους υπεράριθμους που έχει προσλάβει και τα ποσά με τα οποία τους πληρώνει πάνω από τα επίπεδα του ιδιωτικού τομέα.
Τέλος στον τρίτο πίνακα βάλτε τα ποσά που πληρώνετε για να καλυφθούν οι υπερτιμολογήσεις, οι κλεψιές και το έλλειμμα στα έσοδα που δημιουργούν οι φοροφυγάδες (κάθε φορά που το κράτος κάνει φορολογικές ρυθμίσεις κυνηγάει αυτούς που συνήθως πληρώνουν και ευνοεί τους φοροφυγάδες).
Αν δηλαδή είστε φορολογούμενος θεωρείστε τη φοροδιαφυγή ως δική σας δαπάνη. Αν πληρώνατε 1.000 ευρώ ετησίως σε φόρους, πως θα κατανέματε το ποσό αυτό στους 3 πίνακες; Πρόχειρα θα έλεγα 450 ευρώ στον πρώτο πίνακα, 350 στον δεύτερο και 200 στον τρίτο. Κάθε φορολογούμενος του ιδιωτικού τομέα είναι ενδεχόμενο να κάνει τη σκέψη, έστω ασυναισθήτως, ότι το κράτος του παίρνει εκβιαστικά 1.000 ευρώ ενώ χρειάζεται κανονικά μόνο 450. Τον εξοντώνει φορολογικά με τα υπόλοιπα 550 προκειμένου να μη θίξει «τα κεκτημένα» και «τα κατεστημένα».
Υποστηρίζω ότι δεν θα υπάρξει μείωση της φοροδιαφυγής όσο διατηρείται η πολυπλοκότητα του συστήματος και κυρίως η πεποίθηση ότι το κράτος δαπανά ασύστολα χωρίς να υπάρχει ηθικό υπόβαθρο για τις δαπάνες του και χωρίς να τηρείται η αρχή της δίκαιης κατανομής των βαρών.
Πρωτογενές πλεόνασμα φέτος
Είμαστε στην αρχή του τέταρτου μήνα του 2011. Με μόλις 10 από τα 25 δις ευρώ που άνετα μπορούν να περικοπούν, η χρονιά θα μπορούσε να τελειώσει με πρωτογενές πλεόνασμα και να αλλάξει άρδην η ψυχολογία των αγορών.
Αν μάλιστα συνδυαστούν οι περικοπές των κρατικών δαπανών με γρήγορες και αποφασιστικές διαρθρωτικές αλλαγές (απλοποιήσεις, αποκρατικοποιήσεις, ιδιωτικοποιήσεις, πώληση ακίνητης περιουσίας, απελευθέρωση επαγγελμάτων, περιορισμό της συνδικαλιστικής ασυδοσίας, άνοιγμα αγορών, μεγαλύτερη εργασιακή ευελιξία στο Δημόσιο και στις ΔΕΚΟ, κ.λπ) η Ελλάδα θα μπορούσε μέχρι το τέλος του χρόνου να διαψεύσει όλες τις αρνητικές προσδοκίες.
Ο Economist σφάλλει όταν ισχυρίζεται ότι η κυβέρνησή μας έκανε ηρωικές περικοπές δαπανών. Οι περικοπές ήταν εν πολλοίς άδικες και καθόλου ηρωικές. Σφάλλει επίσης όταν ισχυρίζεται ότι μια και η αναδιάρθρωση του χρέους είναι αναπόφευκτη, ας γίνει μια ώρα αρχύτερα. Η αναδιάρθρωση θα καταστεί αναπόφευκτη μόνο αν η κυβέρνησή μας συνεχίσει ό,τι κάνει: να ξεζουμίζει τους ασθενέστερους για να συντηρεί τους πλουσιότερους.
Αντιλαμβάνομαι ότι το κόστος της πολιτικής που εισηγούμαι θα είναι μεγάλο. Θα έχει όμως θετικό αποτέλεσμα. Σε δύο μόλις χρόνια η Ελλάδα, έχοντας διαψεύσει όλες τις κακές προβλέψεις, θα βρίσκεται – ανανεωμένη και ζωντανή – σε τροχιά γρήγορης ανάπτυξης. Όσοι υποστούν σήμερα το κόστος θα πρέπει να θυμούνται ότι για πολλά χρόνια προεξοφλούσαν τα μελλοντικά εισοδήματα των πολιτών του ιδιωτικού τομέα που είναι ασθενέστεροι. Τώρα θα πρέπει να κάνουν υπομονή και θυσίες για να μπορέσουν να πάρουν το μερίδιό τους όταν η Ελλάδα συνέλθει", καταλήγει.
Παρασκευή 8 Απριλίου 2011
Πέμπτη 7 Απριλίου 2011
Contre les microbes, le retour du cuivre?
Contre les microbes, le retour du cuivre?
L'efficacité du cuivre contre les microbes est connue depuis longtemps mais il reste encore à démontrer qu'il pourrait être utilisé dans la lutte contre les maladies nosocomiales et les bactéries résistantes à l'hôpital. Un usage que certains souhaitent promouvoir.
Mots-clés : cuivre, résistances bactériennes, microbes
Agrandir la fonteRétrécir la fonte
Imprimer
Envoyer
Partager
Traduire
Réagir
Le dispositif de l'expérience menée à l'université de Southampton: chaque microscope est relié à un écran. A gauche l'acier, à droite le cuivre, où les bactéries ont commencé à régresser. (Eurocopper)
D’un côté, une petite plaque de cuivre avec une goutte contenant 10 millions de cellules de staphylocoque doré; de l’autre une plaque d’acier inoxydable avec la même quantité de cellules bactériennes connues pour leur résistance aux antibiotiques. Les deux sont placées sous un microscope. Grâce à une coloration verte fluorescente, la population bactérienne est visible. Dix minutes plus tard : la plaque de cuivre est presque redevenue noire, tandis que l’autre est toujours vert fluo. L’expérience (voir la vidéo) vaut mieux qu’un long discours pour comprendre que le cuivre est une surface antibactérienne très efficace.
Cette démonstration a été réalisée en direct à l’Université de Southampton, en Grande-Bretagne, dans le service du Pr Keevil, avec l’Institut européen du cuivre. A l’occasion de la Journée mondiale de la santé du 7 avril -dont le thème est cette année la lutte contre les résistances microbiennes- cet institut veut faire connaître les travaux récents sur les propriétés antibactériennes du cuivre.
Bactéries et virus meurent rapidement
A température ambiante, plus de 99% des bactéries meurent sur une surface de cuivre au bout de deux heures d’exposition, annonce l’IEC. Y compris des bactéries qui posent de graves problèmes de santé publique, comme le staphylocoque doré résistant à la méticilline (SARM). Idem pour le virus de la grippe A, d’après les travaux du Pr William Keevil : il perdure longtemps sur l’acier inoxydable (qui ne revendique aucune propriété antimicrobienne) mais meurt rapidement sur le cuivre.
Des mécanismes méconnus
Curieusement, cette propriété antimicrobienne du cuivre est connue depuis Mathusalem –comme pour l’argent- mais n’est pas encore totalement expliquée. Des hypothèses sont formulées : le cuivre parviendrait à faire des trous dans la membrane des bactéries, puis à submerger la cellule d’ions cuivre. Indispensable à la vie, ces ions de cuivre deviennent toxiques à hautes doses. «Il semblerait que les ions cuivre envahissent les cellules, les saturent et bloquent leurs mécanismes vitaux», explique Olivier Tissot, chimiste et directeur du Centre d'information du cuivre.
N’importe quelle enzyme de la bactérie est la cible de l’action du cuivre, ce qui expliquerait sa rapidité d’action. Dans le cas du virus du sida, le cuivre aurait la capacité de se lier avec une enzyme nécessaire à sa réplication et de l’inactiver.
Quoi qu’il en soit, même sans connaître encore tous les mécanismes antimicrobiens du cuivre, il pourrait être utilisé dans la lutte contre les infections nosocomiales, explique Olivier Tissot. En installant des poignées, des robinets ou des plaques de cuivre sur les portes des hôpitaux, afin de réduire la quantité de microbes dans l’environnement. Des études sont en cours dans différents hôpitaux pour essayer de quantifier son action sur le nombre d’infections nosocomiales.
L'hygiène des mains en priorité
«La démonstration sera difficile à faire», estime de son côté Jean-Winoc Decousser, praticien en hygiène à l’hôpital Antoine-Béclère, à Paris (Ap-Hp). «Il faut que le contexte et les pratiques soient les mêmes dans deux hôpitaux pour pouvoir comparer les résultats et conclure que c’est vraiment le cuivre qui a fait baisser le nombre d’infections nosocomiales», explique le microbiologiste. On ne sait pas non plus comment va vieillir le cuivre sous l'effet des nettoyages répétés aux détergents, souligne le spécialiste de l'hygiène hospitalière.
«L’étape cruciale pour la transmission des microbes c’est le contact entre le soignant et le patient : là il a été démontré qu’un lavage de mains avec une solution hydroalcoolique avant l’examen fait baisser le nombre d’infections», explique Jean-Winoc Decousser, qui reste sceptique face aux bienfaits du cuivre en milieu hospitalier, sans même parler du risque de vol.
«On sait qu’un bionettoyage débarrasse efficacement une surface des microbes mais aujourd’hui à l’hôpital on sous-traite ce nettoyage ! On se heurte à des problèmes de budget et de logistique. Il ne faut pas oublier les moyens simples et efficaces qui ont fait la preuve de leur efficacité. Et le plus important : le comportement du soignant, qui doit se laver les mains avant chaque contact avec un patient » rappelle-t-il.
L’utilisation du cuivre dans le milieu hospitalier a régressé à cause de son coût –même si dans les tuyauteries il pourrait éviter le développement de légionelles. Jean-Winoc Decousser croit davantage à une utilisation future du cuivre pour des dispositifs médicaux invasifs comme les cathéters ou les prothèses, pour lesquels de petites quantités suffisent.
Cécile Dumas
Sciences et Avenir.fr
07/04/11
L'efficacité du cuivre contre les microbes est connue depuis longtemps mais il reste encore à démontrer qu'il pourrait être utilisé dans la lutte contre les maladies nosocomiales et les bactéries résistantes à l'hôpital. Un usage que certains souhaitent promouvoir.
Mots-clés : cuivre, résistances bactériennes, microbes
Agrandir la fonteRétrécir la fonte
Imprimer
Envoyer
Partager
Traduire
Réagir
Le dispositif de l'expérience menée à l'université de Southampton: chaque microscope est relié à un écran. A gauche l'acier, à droite le cuivre, où les bactéries ont commencé à régresser. (Eurocopper)
D’un côté, une petite plaque de cuivre avec une goutte contenant 10 millions de cellules de staphylocoque doré; de l’autre une plaque d’acier inoxydable avec la même quantité de cellules bactériennes connues pour leur résistance aux antibiotiques. Les deux sont placées sous un microscope. Grâce à une coloration verte fluorescente, la population bactérienne est visible. Dix minutes plus tard : la plaque de cuivre est presque redevenue noire, tandis que l’autre est toujours vert fluo. L’expérience (voir la vidéo) vaut mieux qu’un long discours pour comprendre que le cuivre est une surface antibactérienne très efficace.
Cette démonstration a été réalisée en direct à l’Université de Southampton, en Grande-Bretagne, dans le service du Pr Keevil, avec l’Institut européen du cuivre. A l’occasion de la Journée mondiale de la santé du 7 avril -dont le thème est cette année la lutte contre les résistances microbiennes- cet institut veut faire connaître les travaux récents sur les propriétés antibactériennes du cuivre.
Bactéries et virus meurent rapidement
A température ambiante, plus de 99% des bactéries meurent sur une surface de cuivre au bout de deux heures d’exposition, annonce l’IEC. Y compris des bactéries qui posent de graves problèmes de santé publique, comme le staphylocoque doré résistant à la méticilline (SARM). Idem pour le virus de la grippe A, d’après les travaux du Pr William Keevil : il perdure longtemps sur l’acier inoxydable (qui ne revendique aucune propriété antimicrobienne) mais meurt rapidement sur le cuivre.
Des mécanismes méconnus
Curieusement, cette propriété antimicrobienne du cuivre est connue depuis Mathusalem –comme pour l’argent- mais n’est pas encore totalement expliquée. Des hypothèses sont formulées : le cuivre parviendrait à faire des trous dans la membrane des bactéries, puis à submerger la cellule d’ions cuivre. Indispensable à la vie, ces ions de cuivre deviennent toxiques à hautes doses. «Il semblerait que les ions cuivre envahissent les cellules, les saturent et bloquent leurs mécanismes vitaux», explique Olivier Tissot, chimiste et directeur du Centre d'information du cuivre.
N’importe quelle enzyme de la bactérie est la cible de l’action du cuivre, ce qui expliquerait sa rapidité d’action. Dans le cas du virus du sida, le cuivre aurait la capacité de se lier avec une enzyme nécessaire à sa réplication et de l’inactiver.
Quoi qu’il en soit, même sans connaître encore tous les mécanismes antimicrobiens du cuivre, il pourrait être utilisé dans la lutte contre les infections nosocomiales, explique Olivier Tissot. En installant des poignées, des robinets ou des plaques de cuivre sur les portes des hôpitaux, afin de réduire la quantité de microbes dans l’environnement. Des études sont en cours dans différents hôpitaux pour essayer de quantifier son action sur le nombre d’infections nosocomiales.
L'hygiène des mains en priorité
«La démonstration sera difficile à faire», estime de son côté Jean-Winoc Decousser, praticien en hygiène à l’hôpital Antoine-Béclère, à Paris (Ap-Hp). «Il faut que le contexte et les pratiques soient les mêmes dans deux hôpitaux pour pouvoir comparer les résultats et conclure que c’est vraiment le cuivre qui a fait baisser le nombre d’infections nosocomiales», explique le microbiologiste. On ne sait pas non plus comment va vieillir le cuivre sous l'effet des nettoyages répétés aux détergents, souligne le spécialiste de l'hygiène hospitalière.
«L’étape cruciale pour la transmission des microbes c’est le contact entre le soignant et le patient : là il a été démontré qu’un lavage de mains avec une solution hydroalcoolique avant l’examen fait baisser le nombre d’infections», explique Jean-Winoc Decousser, qui reste sceptique face aux bienfaits du cuivre en milieu hospitalier, sans même parler du risque de vol.
«On sait qu’un bionettoyage débarrasse efficacement une surface des microbes mais aujourd’hui à l’hôpital on sous-traite ce nettoyage ! On se heurte à des problèmes de budget et de logistique. Il ne faut pas oublier les moyens simples et efficaces qui ont fait la preuve de leur efficacité. Et le plus important : le comportement du soignant, qui doit se laver les mains avant chaque contact avec un patient » rappelle-t-il.
L’utilisation du cuivre dans le milieu hospitalier a régressé à cause de son coût –même si dans les tuyauteries il pourrait éviter le développement de légionelles. Jean-Winoc Decousser croit davantage à une utilisation future du cuivre pour des dispositifs médicaux invasifs comme les cathéters ou les prothèses, pour lesquels de petites quantités suffisent.
Cécile Dumas
Sciences et Avenir.fr
07/04/11
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)