Συνολικές προβολές σελίδας

Σάββατο 26 Νοεμβρίου 2011

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΜΑΝΟΣ ΔΡΑΣΗ


Κλειστά σχολεία – ανοιχτά φροντιστήρια

Αναρτήθηκε 11/10/2011
Του/Της Σταύρου Θεοδωράκη
Διαβάζω την είδηση αλλά αδυνατώ να την πιστέψω. Οι καθηγητές αποφάσισαν να κάνουν στάσεις εργασίας στα σχολεία στα οποία σταματούν οι καταλήψεις. Διαβάζω ξανά και ξανά μια – μια τις λέξεις αλλά η είδηση δεν αλλάζει. Η ανακοίνωση είναι επίσημη και την υπογράφει η ΟΛΜΕ: «Κηρύσσουμε 3ωρη στάση εργασίας σε κάθε σχολείο που ανοίγει με την επέμβαση της αστυνομίας». Τι εννοούν επέμβαση της αστυνομίας; Πού επενέβησαν οι «μπάτσοι», ποιά σχολεία άνοιξαν και πως; Η ΟΛΜΕ δεν είναι σε θέση να με διαφωτίσει και καταφεύγω στις προσωπικές γνωριμίες.

Φίλος καθηγητής – αριστεριστής και υπέρμαχος των καταλήψεων – μου εξηγεί ότι η ΟΛΜΕ αντιδρά στην παρέμβαση που επιχειρεί ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Ιωάννης Τέντες. Αναζητώντας τον μίτο της… αντίστασης, βρίσκομαι να διαβάζω εισαγγελικές παραγγελίες. Τι είπε λοιπόν ο Τέντες; «Ανάμεσα στους καταληψίες των σχολείων παρεισφρέουν τις νυκτερινές ώρες και άτομα που δεν ανήκουν στην εκπαιδευτική κοινότητα, τα οποία προβαίνουν σε καταστροφές και αφαιρούν εκπαιδευτικό υλικό και κυρίως ηλεκτρονικούς υπολογιστές». Γνωστά όλα αυτά. Οι καταστροφές και οι κλοπές από το 3ο λύκειο Κομοτηνής στοίχισαν στο δημόσιο περί τα 100.000 ευρώ. Η αστυνομία ήταν εκείνο το βράδυ έξω από το λύκειο, δεν επενέβη όμως να συλλάβει ή έστω να εμποδίσει τους κουκουλοφόρους βάνδαλους.

Τι ζητάει λοιπόν ο Τέντες από την αστυνομία; «Στις περιπτώσεις που πραγματοποιούνται καταστροφές, να παραπέμπονται στο αυτόφωρο οι εξωσχολικοί ενήλικες δράστες, ενώ σε περιπτώσεις που εμπλέκονται  στις καταστροφές ανήλικοι μαθητές να ασκείται ποινική δίωξη σε βάρος των γονέων τους για παραμέληση ανηλίκων».

Σε τι από όλα αυτά διαφωνεί το συνδικαλιστικό όργανο των καθηγητών; Πού είναι το παράλογο για τον Νεοδημοκράτη Πρόεδρο της ΟΛΜΕ; Τα σχολεία μπορούν να καταστρέφονται και η αστυνομία να πίνει φραπέδες; Αυτό ζητούν;

Νομίζω ότι οι ίδιοι οι καθηγητές πρέπει να πουν δυο λόγια στην συνδικαλιστική τους ηγεσία. Οι καθηγητές γνωρίζουν ότι οι περισσότερες καταλήψεις γίνονται από κομματικούς  «στρατούς» (εξωσχολικούς βέβαια). «Όχι στο μνημόνιο – έξω η τρόικα – ανυπακοή παντού», δεν είναι μαθητικά συνθήματα. Κάποιοι έχασαν τη μάχη των καταλήψεων στα πανεπιστήμια και προσπαθούν να εκδικηθούν με τα Λύκεια. Εκτός βέβαια αν πιστεύουν οι καθηγητές ότι ήρθε η ώρα της επανάστασης και οι μαθητές πρέπει να βγουν στους δρόμους για την τελική μάχη. Οπότε ας γκρεμίσουμε τα σχολεία, ας κάψουμε τα  φροντιστήρια και βεβαίως ας σταματήσουμε τα ιδιαίτερα. Γιατί αν έχουμε κλειστά σχολεία - ανοιχτά φροντιστήρια (και επιπλέον ιδιαίτερα για να καλυφθούν τα κενά) αυτό δεν το λες επανάσταση, κάπως αλλιώς το λες. Αλλά ας μην συνεχίσω γιατί θα στεναχωρηθούμε πολύ.
*Το άρθρο δημοσιεύτηκε: protagon.gr


Editorial Athens Voice

Αναρτήθηκε 11/10/2011
Του/Της Φώτη Γεωργελέ
Διάβασα ότι στη Σαντορίνη θα κρατήσουν ανοιχτά τα μαγαζιά τους το χειμώνα. Θα προσπαθήσουν να διευρύνουν την τουριστική περίοδο, έρχονται Κινέζοι που θέλουν να παντρευτούν στο νησί ρομαντικά. Και για να το επιτύχουν αυτό, πρέπει τουλάχιστον τα καταστήματα να είναι ανοιχτά.
Όταν ξεκίνησε αυτή η ιστορία καταλάβαμε ότι θα γίνουμε φτωχότεροι 15 με 30%. Όσοι θέλαμε να καταλάβουμε, δηλαδή, γιατί πάρα πολλοί προτίμησαν να βουλιάξουν στις ψευδαισθήσεις της ολέθριας δημαγωγίας. Για να αντιμετωπίσουμε αυτή την απώλεια, έπρεπε να κάνουμε δύο πράγματα. Το ένα, ήταν οι οικονομίες. Έτσι κάνουν οι άνθρωποι όταν πέφτουν έξω, παντού στον κόσμο. Οικονομίες που θα ’πρεπε να είναι όσο το δυνατόν πιο δίκαιες, να πληρώσουν περισσότερα αυτοί που ήταν περισσότερο ευνοημένοι την προηγούμενη περίοδο. Αποτύχαμε. Η ιδεολογική προπαγάνδα των προνομιούχων ελίτ ήταν ισχυρότερη. Πουθενά, σε κανένα τομέα, καμία επαγγελματική ομάδα δεν φάνηκε διατεθειμένη να χάσει το παραμικρό προνόμιο.

Το δεύτερο που έπρεπε να κάνουμε, ήταν να δουλέψουμε. Περισσότερο και πιο σωστά. Για να αναπληρώσουμε αυτό το χαμένο 15-30% των εισοδημάτων μας που προερχόταν από τα δανεικά, με νέα έσοδα. Μπορούσαμε να το κάνουμε. Γιατί είχαμε όλες τις δυνατότητές μας αναξιοποίητες. Ο άνθρωπος αντιμετωπίζει τα προβλήματα που έχει μπροστά του. Μέχρι τώρα το πρόβλημά μας ήταν η διανομή, λεφτά υπήρχαν. Επιδοτήσεις, επιχορηγήσεις, δανεικά. Ξένα λεφτά. Γίναμε πολύ ικανοί σ’ αυτό. Τα κόμματα μετατράπηκαν σε ανώνυμες εταιρείες, ο συνδικαλισμός σε κρατική γραφειοκρατία, οι επιχειρήσεις σε προμηθευτές του κράτους και οι πολίτες σε δημόσιους υπαλλήλους και πρόωρους συνταξιούχους.

Είμαστε η τρίτη παραγωγός χώρα στον κόσμο σε ελαιόλαδο. Είναι πολύ μεγάλο πράγμα να είσαι σε κάτι τρίτος στον κόσμο. Εξάγουμε το λάδι, κυρίως στην Ιταλία. Αυτοί το συσκευάζουν, το κάνουν προϊόν, το πουλάνε σχεδόν στη διπλάσια τιμή. Στις Βρυξέλλες υπάρχει ένα ανέκδοτο για μας, λένε ότι η Ελλάδα είναι η μεγαλύτερη χώρα της Ευρώπης, αρχίζει από τα παράλια της Λιβύης και φτάνει στις πεδιάδες της Ουκρανίας. Το 1985 δηλώναμε 600.000 στρέμματα βαμβάκι στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, το 2004 δηλώσαμε 3,5 εκατομμύρια. 35 εκατομμύρια δέντρα ελιές, σήμερα 130 εκατομμύρια. Στα χαρτιά. Γίναμε ειδικοί να παίρνουμε επιχορηγήσεις, προγράμματα, επιδοτήσεις και η παραγωγικότητα της χώρας έφτασε τελευταία στην Ευρώπη.

Όταν φτιάχνεις προϊόν λάδι αντί να το εξάγεις χύδην, δεν κερδίζουν μόνο οι αγρότες. Αναπτύσσεται και μια ολόκληρη οικονομία, δημιουργούνται επιχειρήσεις, θέσεις εργασίας. Αγρότες, γεωπόνοι, ειδικοί επιστήμονες, λογιστήρια, πωλητές, καταστήματα, εταιρείες συσκευασίας, γραφίστες που φτιάχνουν λογότυπα, διαφημιστές. Αντί γι’ αυτά όλα έχουμε 6.000 γεωργικούς συνεταιρισμούς, οι 5 χιλιάδες ανενεργοί και χρεοκοπημένοι. Στη Λάρισα οι συνεταιρισμοί έφτιαξαν Mall, που τώρα κλείνει…

Οι εργαζόμενοι στον τουρισμό παραπονιούνται για το all inclusive, οι ξένοι δεν βγαίνουν από τα ξενοδοχεία. Έχουν πολύ άδικο; Αν για να νοικιάσουν ένα αμάξι πληρώνουν τα διπλάσια από την Ισπανία, για να φάνε στο νησί πληρώνουν όσο στο Παρίσι και ο λογαριασμός για τις ομπρέλες και τους καφέδες είναι όσο το τσάρτερ μιας φτηνής αεροπορικής εταιρείας για Λονδίνο, τι θα κάνουν δηλαδή; Αν μια μέρα τούς στοιχίζει όσο το πακέτο μιας βδομάδας προπληρωμένων διακοπών, θα μείνουν μέσα.
Αναπτύξαμε έναν τουρισμό δύο μηνών. Στη χώρα που έχει καλοκαίρι 8 μήνες, που θα ’πρεπε να έχει τουρισμό όλο τον χρόνο. Αναπτύξαμε έναν τουρισμό εύκολο, μαύρο συνήθως κι αφορολόγητο, στραμμένο στους  Έλληνες, που είναι κιμπάρηδες αυτοί, παιδάκι μου, χαλάνε, όχι σαν τους μίζερους που τρώνε μια σαλάτα… Τίποτα που λειτουργεί δύο μήνες δεν μπορεί να είναι φτηνό, είναι αρπαχτή, μόνο με μεγάλη διάρκεια βγάζει τα έξοδά του.

Όταν φτάνεις με το καράβι στον Πειραιά μαγεύεσαι κοιτώντας τα φώτα. Δεν υπάρχει άλλη πόλη στην Ευρώπη μ’ αυτή την παραλία, από το Σούνιο ως τον Πειραιά. Αν την είχε άλλο κράτος, θα ήταν η Ιπαννέμα, το Μαϊάμι Μπιτς και το Μόντε Κάρλο μαζί. Εμείς έχουμε κάτι λυόμενα μπουζουξίδικα για Έλληνες που έχουν λεφτά και καγιέν και ξέρουν να κάνουν «ζημιές» οι άρχοντες. Είχαν λεφτά. Ξένα λεφτά. Με 10 χρόνια καθυστέρηση, αρχίζουμε τώρα να σκεφτόμαστε την αξιοποίηση του Ελληνικού.

Τα περσινά Χριστούγεννα, διάβαζα μια είδηση από την Ιταλία. Οικονομική κρίση και σε πολλά σχολεία της Ρώμης αποφάσισαν, σκεφτόμενοι τη δύσκολη κατάσταση των συμπολιτών τους, να μένουν ανοιχτά μέχρι το βράδυ. Πολλοί παιδικοί σταθμοί, μάλιστα, καθιέρωσαν νυχτερινή λειτουργία 9-12 το βράδυ με αμοιβή το 1/3 που θα έπαιρνε μια μπέιμπι-σίτερ, για να μπορούν οι άνθρωποι να βγαίνουν έξω οικονομικά και να ’χουν τα σχολεία ένα πρόσθετο έσοδο. Αν το πεις εδώ, θα θεωρηθείς τουλάχιστον εχθρός του λαού. Κι όμως σε άλλες χώρες τα πανεπιστήμια το καλοκαίρι κάνουν θερινά μαθήματα, σεμινάρια για πολίτες, για ξένους, έχουν έσοδα. Εμείς στέλνουμε 65.000 φοιτητές έξω.
Το δημόσιο δεν είναι μόνο ακριβό επειδή είναι πολλοί οι δημόσιοι υπάλληλοι. Είναι πανάκριβο γιατί οι υπηρεσίες που προσφέρει είναι χαμηλής ποιότητας και αναγκαζόμαστε να τις πληρώνουμε διπλά. Δυο με τρεις μισθούς πληρώνει το χρόνο κάθε ελληνική οικογένεια για τη δήθεν δωρεάν παιδεία και τη δήθεν δωρεάν υγεία. Όπως ο ιδιωτικός τομέας έτσι και ο δημόσιος, πρέπει να αρχίσει να δουλεύει. Δεν πρέπει κάποια στιγμή οι καθηγητές, που είναι περισσότεροι αναλογικά από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, να πουν γιατί υπάρχουν τα φροντιστήρια; Δεν πρέπει να γιατροί, που είναι επίσης υπεράριθμοι, να πουν γιατί στο ΙΚΑ δίνουν ραντεβού σε 6 μήνες και βασιλεύουν τα φακελάκια; Δεν πρέπει οι περισσότεροι από άλλες χώρες δικαστικοί να εξηγήσουν γιατί η δικαιοσύνη στη χώρα μας έχει καταρρεύσει; Οι υπεράριθμοι αστυνομικοί να εξηγήσουν γιατί, όχι την εγκληματικότητα, αλλά ούτε το λαθρεμπόριο στο κέντρο της Αθήνας δεν μπορούν να περιορίσουν;

Δυο χρόνια τώρα αντί να συνειδητοποιήσουμε την κατάσταση και ν’ αρχίσουμε να δουλεύουμε για να τη διορθώσουμε, διαδηλώνουμε όχι για να την αλλάξουμε, αλλά για να μην αλλάξει τίποτα. Απεργούμε ζητώντας να μείνουν τα πράγματα όπως είναι. Κάθε μέρα απεργίας στις συγκοινωνίες στοιχίζει 2 εκατομμύρια στο κράτος. Την ημέρα. Κάθε απεργία στα λιμάνια το καλοκαίρι στοίχιζε 1,1 εκατομμύριο. Χώρια τα εκατομμύρια οι απώλειες στους πολίτες. Έπειτα ακολουθούν νέα μέτρα για να μαζέψουμε τα χρήματα που λείπουν. Όλο αυτό το σύστημα, συνδικαλισμός, κόμματα, φορείς, προσανατολισμένο στην προηγούμενη λειτουργία, τη διανομή, αδυνατεί να συλλάβει τη νέα κατάσταση. Όπως παλιά, με καταστροφικές και αυτοκαταστροφικές μορφές αγώνα προσπαθούν να επιφέρουν το μεγαλύτερο δυνατό κόστος στην κοινωνία για να εκβιάσουν και να διατηρήσουν τα προνόμια. Μόνο που τώρα πια, δεν υπάρχει τίποτα για διανομή. Μόνο χρέος.
Έχουμε εγκλωβιστεί σε ένα φαύλο κύκλο. Το αναχρονιστικό πολιτικό σύστημα ευνουχίζει την κοινωνία και η κοινωνία, χωρίς δυναμισμό να αντιδράσει στην πραγματική ζωή, αντιπροσωπεύεται απ’ το πολιτικό σύστημα που της αξίζει.

Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα. Η κούραση και ο χαμένος δυναμισμός της κοινωνίας. Αν είχαμε τη δύναμη να αντιδράσουμε, αν δεν είχαμε χάσει 2 χρόνια εγκλωβισμένοι στις θεωρίες συνωμοσίας των απατεώνων και στις κλάψες για τα χαμένα δανεικά, ήδη τώρα θα αρχίζαμε να βγαίνουμε από τη δύσκολη κατάσταση.
*Το άρθρο δημοσιεύτηκε: Athens Voice


Τρία βήματα για την ανάπτυξη

Αναρτήθηκε 26/10/2011
Του/Της Γιώργου Καραβάνα
Το βρίσκω προκλητικό, την ώρα που υπάρχουν πάνω από 800.000 άνεργοι, να χύνονται κροκοδείλια δάκρυα για τις υποχρεωτικές μετατάξεις, τις μειώσεις μισθών και την εφεδρεία στο δημόσιο. Συζητήσεις για τα ποσοστά των εφέδρων και τις ελλείψεις προσωπικού φορέων, που δεν έπρεπε καν να υπάρχουν, αφήνουν αδιάφορους όσους έχασαν μέσα σε μια νύχτα τη δουλειά τους ή – ακόμα χειρότερα – όσους είδαν την επιχείρησή τους να κλείνει, μετά από χρόνια θυσίες και δουλειά χωρίς ωράριο. Οι πρόσφατες απεργιακές κινητοποιήσεις κλάδων, όπου άνθρωποι με ελάχιστα προσόντα αμείβονται με δυσανάλογα υψηλούς μισθούς συγκριτικά με τον ιδιωτικό τομέα, αποδεικνύουν πως ορισμένοι δεν έχουν ακόμη καταλάβει τη δραματική κατάσταση της χώρας.

Σκοπός του άρθρου είναι να αφυπνίσει (όσο είναι δυνατόν) τους κυβερνώντες και όσους φιλοδοξούν να τους αντικαταστήσουν, στην ανάγκη δημιουργίας συνθηκών, που θα δώσουν διέξοδο στους ήδη άνεργους, αλλά και σ’ αυτούς που με βεβαιότητα θα ακολουθήσουν. Σπεύδω να σημειώσω ότι το μεγαλύτερο μέρος των ανέργων ΔΕΝ θα μπορέσει να απορροφηθεί από τις υπάρχουσες επιχειρήσεις, ακόμη κι αν επιστρέψουμε σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Αυτές θα προσπαθούν για καιρό να γιατρέψουν τις πληγές που τους άφησε η κρίση. Το μεγαλύτερο μέρος των ανέργων θα μπορέσει να βρει δουλειά είτε αυτοαπασχολούμενο είτε ιδρύοντας μικρές επιχειρήσεις, που θα δώσουν δουλειά και σε άλλους στην ίδια θέση. Τρεις είναι οι βασικές αρχές που πρέπει να ακολουθηθούν. Αρχές απλές, που όμως απαιτούν όραμα και τόλμη:

Ι. Μείωση του δημοσίου με απολύσεις κι όχι εφεδρεία
Όσο η δαπάνη μισθοδοσίας στον ευρύτερο δημόσιο τομέα μένει στο ίδιο ύψος, δεν πρόκειται ποτέ να δούμε πρωτογενή πλεονάσματα. Υπάρχουν οργανισμοί που είναι παντελώς άχρηστοι ή που εν πάση περιπτώσει θα μπορούσαμε να ζήσουμε χωρίς. Η θέση σε εφεδρεία ενός ποσοστού του προσωπικού ενός άχρηστου φορέα, εκτός του χρόνου και της γραφειοκρατίας που απαιτεί (καταγραφή μορίων από το ΑΣΕΠ, αξιολόγηση από ιδιώτες, κατάταξη με βάση κοινωνικά κριτήρια, ισοβαθμίες, εξαιρέσεις κτλ), θα αφήσει στο δημόσιο εργαζόμενους ακόμη λιγότερο παραγωγικούς από πριν (φανταστείτε έναν οργανισμό με 9μελές Διοικητικό Συμβούλιο και επτά εργαζόμενους (κι όμως υπάρχει), να χάνει ποσοστό των μελών του…!). Επιπλέον, οι εργαζόμενοι που θα βγουν στην εφεδρεία, θα ασχολούνται αποκλειστικά με το να ξανακερδίσουν τη θέση τους: θα βάλουν «μέσα», θα κάνουν τηλεφωνήματα, θα παρακαλέσουν ή θα «λαδώσουν», θα βάλουν τρικλοποδιές στους ομοίους του, θα ξεκινήσουν δικαστικούς αγώνες, θα προβούν σε δυναμικές κινητοποιήσεις και …θα ψηφίσουν τον Σαμαρά (ή όποιον άλλον τους τάξει περισσότερα). Θα καταστούν δηλαδή διπλά αντιπαραγωγικοί και διπλά όμηροι του πολιτικού συστήματος. Αντίθετα, αν οι παραπάνω δημόσιοι οργανισμοί κλείσουν, με το σύνολο του προσωπικού τους να απολύεται, λαμβάνοντας π.χ. για 3 χρόνια το 70% του μισθού τους συν την αντίστοιχη αποζημίωση που ισχύει στον ιδιωτικό τομέα, πιθανόν θα συμβούν τα εξής: ο απολυμένος θα αρχίσει από την πρώτη κιόλας ημέρα να σκέφτεται τι δουλειά μπορεί να κάνει. Θα έχει τρία χρόνια για να μάθει μια νέα δεξιότητα, μια ξένη γλώσσα, λίγους υπολογιστές. Θα έχει το χρόνο να συνεργαστεί με άλλους στην ίδια θέση και να καταρτίσει κάποιο επιχειρηματικό σχέδιο, να αναζητήσει χρηματοδότηση. Θα έχει χρόνο να ψάξει ή να φτιάξει μια καινούργια δουλειά. Οι απολυμένοι (αν δεν συνταξιοδοτηθούν) αναπόφευκτα θα συμβάλουν, μετά από λίγο καιρό, στην αύξηση της παραγωγής, δηλαδή στην πολυπόθητη ανάπτυξη, αντί να κάθονται και να περιμένουν αυτόν που θα αναστρέψει την εφεδρεία τους.

ΙΙ. Απλοποιήσεις των διαδικασιών αδειοδότησης
Είναι απαραίτητο το Κράτος να βοηθήσει σ’ αυτή τη μετάβαση, όχι μέσω επιδοτήσεων (κάθε φορά που μοιράζεται δημόσιο χρήμα γεννιέται διαφθορά), αλλά μέσω της άρσης των εμποδίων που το ίδιο βάζει. Αν π.χ. κάποιος θέλει να φτιάξει πτηνοτροφείο, ας αρκεί μια υπεύθυνη δήλωση ότι αυτό απέχει περισσότερο από 100 μέτρα από τον πλησιέστερο οικισμό, ότι έχει την κατάλληλη καλυμμένη έκταση κι ότι πληροί τις όποιες προδιαγραφές απαιτούνται. Η πολεοδομία και οι άλλες αρμόδιες υπηρεσίες, ας πάνε όποτε θέλουν να ελέγξουν τα στοιχεία που δηλώνονται κι ας γκρεμίσουν την εγκατάσταση, αν η δήλωση είναι ψευδής (κανείς δεν είναι τόσο ηλίθιος ώστε να επενδύσει τα χρήματά του σε κάτι που κινδυνεύει να γκρεμιστεί). Εντωμεταξύ, κι όσο οι δημόσιες υπηρεσίες θα κωλυσιεργούν, η επιχείρηση θα παράγει! Η εφορία, ας δώσει περίοδο χάριτος στις νέες επιχειρήσεις, μέχρι να σταθούν στα πόδια τους κι αρχίσουν να συνεισφέρουν στα έσοδα. Με αυτό το πνεύμα και απλοποιώντας όσο το δυνατόν περισσότερο τις αναγκαίες διαδικασίες, το Κράτος οφείλει να δώσει την ευκαιρία στους άνεργους, να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους στην ιδιωτική οικονομία, παράγοντας κάτι με εμπορεύσιμη αξία.

ΙΙΙ. Αλλαγή του προσανατολισμού των Τραπεζών
Οι ελληνικές τράπεζες λειτουργούσαν ως σήμερα εκ του ασφαλούς, μοιράζοντας αφειδώς καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια με υποθήκευση της περιουσίας του δανειολήπτη, ενώ πολύ σπανιότερα συμμετείχαν στο ρίσκο ενός επιχειρηματικού δανείου χωρίς εξασφαλίσεις. Είναι ώρα οι τράπεζες να αναλάβουν τον αναπτυξιακό τους ρόλο, συμμετέχοντας ισότιμα τόσο στα κέρδη όσο και στα ρίσκα των επιχειρήσεων, με το Κράτος εγγυητή. Τα προ κρίσης χρόνια, οι ελληνικές τράπεζες συσσώρευσαν τεράστια κέρδη τα οποία οφείλουν σήμερα να ρισκάρουν μαζί με όλους μας, σε μια εθνική προσπάθεια δημιουργίας νέων επιχειρήσεων. Τώρα είναι η ώρα να φύγουμε μπροστά, με ένα καλά υπολογισμένο εθνικό ποντάρισμα στην παραγωγή. Οι πόροι, οι άνθρωποι (πολλοί εξ αυτών με πολυετείς σπουδές) και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας είναι ακόμη εδώ. Η Ελλάδα δεν κουνήθηκε από τη θέση της, το κλίμα, η θάλασσα και ο ήλιος της δεν έχουν αλλάξει, το περιβάλλον της εξακολουθεί να είναι συγκριτικά καθαρό. Ο πολιτισμός της αποτελεί πανάκριβο brand name, για όποιον ξέρει να το προβάλλει, ενώ ο τρόπος ζωής των κατοίκων της (από τη διατροφή μέχρι τις τέχνες και τη διασκέδαση) καθώς και η Κλασσική της Παιδεία, που μπορεί να γίνει εμπορεύσιμη μέσω παραρτημάτων διεθνών πανεπιστημίων με δυνατότητα επιβολής διδάκτρων, αποτελούν ακόμη και σήμερα σοβαρή πρόταση ζωής με οικουμενική αξία. Το μόνο που απαιτείται είναι η αλλαγή νοοτροπίας! 

*Ο Γ. Καραβάνας είναι μέλος της Ε.Ε. της ΔΡΑΣΗΣ

Η ΔΡΑΣΗ για την αξιοποίηση του Ελληνικού

Αναρτήθηκε 18/11/2011
Του/Της Διοικούσας Επιτροπής
Η ΔΡΑΣΗ παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία τις εξελίξεις με τη διαδικασία αξιοποίησης της έκτασης του Ελληνικού.
Η ΔΡΑΣΗ είχε υποστηρίξει την παλαιά οραματική πρόταση του Στέφανου Μάνου να αξιοποιηθεί η έκταση του Ελληνικού προς όφελος πυκνοκατοικημένων περιοχών της πρωτεύουσας που στερούνται οποιουδήποτε χώρου πρασίνου και αναψυχής. Την πρόταση αυτή υιοθέτησαν αργότερα διακεκριμένοι Έλληνες και ξένοι πολεοδόμοι.
Η οικονομική κρίση εκτροχίασε το πρόγραμμα αξιοποίησης σε ένα πρόγραμμα γρήγορης είσπραξης χρημάτων που θα υποθηκεύσει εις το διηνεκές μια από τις πολυτιμότερες εκτάσεις γης σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Η ΔΡΑΣΗ θεωρεί ότι κανένας διαγωνισμός δεν μπορεί να ξεκινήσει αν η Πολιτεία δεν θέσει απαραιτήτως, εξ αρχής και με κάθε διαφάνεια, τους όρους που θα αποτελέσουν ένα απαράβατο ελάχιστο πλαίσιο, μέσα στο οποίο θα κινηθούν οι διαγωνιζόμενοι. Το πλαίσιο αυτό θα καθορίζει (α) τι θέλει απαραιτήτως η Πολιτεία να εξασφαλίσει (τις κοινωφελούς  χαρακτήρα χρήσεις και τα σχετικά με αυτές μεγέθη), (β) με τι περιβαλλοντικούς και πολεοδομικούς γενικούς όρους πρέπει να γίνουν οι παρεμβάσεις και (γ) ποιές χρήσεις ή συνθήκες δόμησης  θέλει οπωσδήποτε να αποκλείσει.  Ένα τέτοιο πλαίσιο θα όφειλε να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, ώστε αυτό να ενισχυθεί τελικά με το κύρος της κοινωνικής νομιμοποίησης.
Είναι δυστύχημα ότι τα παραπάνω προφανή προαπαιτούμενα δεν έχουν ετοιμαστεί από τις αβέλτερες αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους. Το γεγονός αυτό όμως δεν δικαιολογεί την εκχώρηση της υποχρέωσης στους υποψήφιους επενδυτές.
Η ΔΡΑΣΗ προειδοποιεί ότι απειλείται ζημιά για την οποία θα μετανιώνουν γενεές Ελλήνων. Η ΔΡΑΣΗ ελπίζει ότι όσοι πολιτισμένοι Έλληνες υπάρχουν θα υψώσουν τη φωνή τους.


Βερολίνο, τερματικός σταθμός...
Η Μέρκελ εισπράττει το λογαριασμό της αδιαλλαξίας της
"Η" 24/11
mail to Εκτυπώστε το Αρθρο Μεγαλύτερα Γράμματα Μικρότερα ΓράμματαShare19

Γράφει ο Γιώργος Καπόπουλος
Κapopoulos@pegasus.gr

Εάν οι Μέρκελ - Σόιμπλε δεν συγκινούνται ούτε από την εξάπλωση της κρίσης δανεισμού στην Ιταλία και την Ισπανία, αλλά ούτε καν από την επερχόμενη απώλεια της πιστοληπτικής αξιολόγησης ΑΑΑ, δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να παραμείνουν αδιάφοροι στη χθεσινή προειδοποιητική βολή των αγορών που οδήγησε σε «ναυάγιο» τη χθεσινή πώληση ομολόγων αξίας 6 δισ. ευρώ που καλύφθηκε μόνον κατά το ήμισυ, με την Μπουντεσμπάνκ -σύμφωνα με τη STRATFOR- να έχει καλύψει το μεγαλύτερο μέρος.
Ετσι η Γερμανία εισπράττει της ανησυχίες για το μέλλον της Ευρωζώνης με το αυξημένο κόστος δανεισμού της που τερματίζει μια περίοδο χάριτος, κατά τη διάρκεια της οποίας το κόστος δανεισμού του Βερολίνου συρρικνωνόταν στο βαθμό που αυξανόταν στις χώρες που πίεζαν οι αγορές.
Είναι φανερό ότι η χθεσινή μέρα δεν ήταν παρά η απαρχή της απώλειας της εμπιστοσύνης των επενδυτών στη Γερμανία.
Μέχρι σήμερα οι υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης πιέζονταν για να αναγκασθεί το Βερολίνο να εγγυηθεί συνολικά τη βιωσιμότητα του ευρωπαϊκού χρέους. Από χθες, η Γερμανία πιέζεται όχι τόσο για τα -ούτως ή άλλως- μακιγιαρισμένα δημοσιονομικά της μεγέθη, αλλά για την αρνητική της στάση στην εξεύρεση μιας συνολικής λύσης της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη.
Όταν τράπεζες και επενδυτικοί οίκοι εκτός Ευρωζώνης διεξάγουν stress tests για τη διαχείριση πιθανής διάλυσης της Ευρωζώνης, όταν ακόμη και η Fed σχεδιάζει stress tests στις έξι μεγαλύτερες τράπεζες των ΗΠΑ για τις επιπτώσεις μιας ραγδαίας επιδείνωσης της κρίσης χρέους στην Ευρώπη, τότε τα όσα συνέβησαν χθες μοιάζουν λογικά και αναμενόμενα.
Είναι επίσης κάτι παραπάνω από φανερό ότι οι αγορές πιέζουν το Βερολίνο προς την ίδια κατεύθυνση που πιέζει εδώ και σχεδόν δύο χρόνια και η Ουάσιγκτον: Προς την κατεύθυνση αύξησης των αρμοδιοτήτων της ΕΚΤ ώστε, όπως η Fed, να λειτουργεί ως ύστατος δανειστής εγγυώμενη το σύνολο του ευρωπαϊκού δημόσιου χρέους.
Με μια άλλη ματιά, το «ναυάγιο» της χθεσινής πώλησης γερμανικών ομολόγων με δεδομένη την κυρίαρχη θέση των ΗΠΑ στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα θα μπορούσε να διαβασθεί σαν η πρώτη βαρύνουσα απάντηση της αμερικανικής πλευράς στην απόρριψη των πιέσεων Ομπάμα και Γκάιτνερ από τους Μέρκελ-Σόιμπλε.
Πρόκειται για προαναγγελθείσες και αναμενόμενες εξελίξεις, καθώς η εμμονή του Βερολίνου στο σημερινό στάτους κβο της ΕΚΤ υπονομεύει την προσπάθεια ανάκαμψης της αμερικανικής οικονομίας και συνεπώς τη δυνατότητα του Ομπάμα να εκλεγεί για δεύτερη τετραετή θητεία στο Λευκό Οίκο, το Νοέμβριο του 2012.
Σήμερα στο πεδίο της οικονομίας επαναλαμβάνεται ότι είχε συμβεί στον Α' και στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο: Η επιβολή μονομερούς γερμανικής ηγεμονίας στη Ευρώπη απειλούσε τότε τα ζωτικά συμφέροντα των ΗΠΑ που ανέτρεψαν καθοριστικά τους συσχετισμούς με την είσοδό τους στη σύγκρουση το 1917 και το 1941 αντίστοιχα.
Χθες η Γερμανία -και ειδικότερα ο Σόιμπλε που είχε καλέσει τον Αμερικανό ομόλογό του Γκάιτνερ να βάλει σε τάξη το σπίτι του πριν δώσει συμβουλές σε άλλους - πήρε το μήνυμα ότι η σύγκρουση έχει πλέον μεταφερθεί σε γερμανικό έδαφος.
Ετσι η δημοσιονομική κρίση της Ευρωζώνης που άρχισε τον Ιανουάριο του 2010 με την κρίση δανεισμού της Αθήνας ολοκληρώνεται πριν καν κλείσουν δύο χρόνια με την στοχοποίηση της Γερμανίας από τις αγορές.
Διατλαντική Σύγκρουση
Με μια άλλη ματιά το «ναυάγιο» της χθεσινής πώλησης γερμανικών ομολόγων με δεδομένη την κυρίαρχη θέση των ΗΠΑ στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα θα μπορούσε να διαβασθεί σαν η πρώτη βαρύνουσα απάντηση της αμερικανικής πλευράς στην απόρριψη των πιέσεων Ομπάμα και Γκάιτνερ από τους Μέρκελ-Σόιμπλε.

LINK ΧΟΡΗΓΩΝ

Saxo Bank

L'hommage truffé de fautes de l'Elysée à Danielle Mitterrand

L'hommage truffé de fautes de l'Elysée à Danielle Mitterrand

Απο την πτώχευση στην ουτοπία


Πρέπει να ξαναθυμηθούμε κάτι πολύ σημαντικό: Τα οικονομικά δεν είναι φυσική επιστήμη. Δεν στηρίζονται στην παρατήρηση των φαινομένων της φύσης αλλά είναι κατασκεύασμα του ανθρώπου. Ώς τέτοιο, τα οικονομικά αποτελούν ένα σύστημα ορισμών, κανόνων και παραδοχών πάνω στους οποίους στηρίζεται η παγκόσμια οικονομία.

Αυτό που ζούμε σήμερα είναι η κατάρρευση αυτού του συστήματος και η αναγκαιότητα αλλαγής των κανόνων.
Η παγκόσμια οικονομική κρίση ξεκινά απο την ευρωπαική κρίση χρέους. Στη λογική του χρέους, δηλαδή της συναλλαγής οτι κάποιος δανείζεται και κάποιος άλλος τον δανείζει, κυρίαρχο ρόλο παίζει η έννοια του ρίσκου, του κινδύνου, που δεν είναι άλλος απο το να μην πάρει πίσω τα λεφτά του ο δανειστής. Ο κίνδυνος αυτός μεταφράζεται σε εγγυήσεις (υποθήκες) και σε υψηλότερο επιτόκιο. Αφού η Ελλάδα είναι πιο φτωχή χώρα απο τη Γερμανία και οι πιθανότητες να μην πληρώσει τα χρέη της είναι υψηλότερες, οι δανειστές τη δανείζουν με υψηλότερο επιτόκιο απο ότι τη Γερμανία. Γιατί; Για να έχουν περισσότερα κέρδη απο τους τόκους και συντομότερα, ώστε αν τύχει και η Ελλάδα δεν πληρώσει να έχουν χάσει λιγότερα.
Με λίγα λόγια, όλοι όσοι αγόρασαν ελληνικά ομόλογα, όπως και ευρωπαικά και αμερικανικά και όλα τα άλλα, έπαιξαν για να κερδοσκοπήσουν. Για να πάρουν αποδόσεις. Και τις πήραν και συνεχίζουν να τις παίρνουν έναντι του ρίσκου να χάσουν τα λεφτά τους αν οι χώρες φαλήρουν. Και οι χώρες πλέον έχουν φαλήρει. Όχι μόνο η Ελλάδα, αλλά ολόκληρη η Ευρώπη και οι ΗΠΑ. Δεν έχουν λεφτά για να πληρώσουν τα ομόλογα τους όταν αυτά γίνουν απαιτητά απο τους δανειστές.
Ορθή απόφαση η πτώχευση
Τι κάνουν λοιπόν οι χώρες που έχουν φαλήρει; Κανονικά θα έπρεπε να ανακοινώσουν αδυναμία πληρωμής των ομολόγων τους και οι δανειστές να χάσουν τα λεφτά τους. Που δεν πειράζει, διότι είναι μεγάλα παιδιά και πήραν το ρίσκο της επένδυσης και το μέτρησαν και το αξιολόγησαν και το ισοφάρισαν με το αναλόγως υψηλό επιτόκιο και εισέπραξαν τους υψηλούς τόκους. Τώρα όμως έφτασε η ώρα που το ρίσκο έγινε πραγματικότητα. Που ο κίνδυνος της πτώχευσης δεν είναι πια ενδεχόμενος κίνδυνος, αλλά γεγονός. Οι χώρες λοιπόν σήμερα, η Ευρώπη ολόκληρη τουλάχιστον και ίσως και οι ΗΠΑ, θα έπρεπε να ανακοινώσουν στους δανειστές τους – που είναι τράπεζες, εταιρίες επενδύσεων, ασφαλιστικά ταμεία και ιδιώτες απο όλο τον κόσμο, μαζί και ευρωπαίοι και αμερικανοί – οτι πτωχεύουν και διαγράφουν το χρέος τους. Οι δανειστές φυσικά θα χάσουν τα λεφτά τους και οι περισσότεροι θα καταστραφούν. Και πάλι δεν πειράζει, αφού ακριβώς το ίδιο γίνεται με τις μετοχές, τα νομίσματα, τα εμπορεύματα και όλες τις άλλες αξίες όπου πολλοί καταστρέφονται κάθε χρόνο.
Όμως οι χώρες ή μάλλον οι κυβερνήσεις τους, δεν κάνουν αυτό το σωστό βήμα, δηλαδή να ανακοινώσουν οτι πτώχευσαν και οτι δεν πρόκειται να πληρώσουν τους ομολογιούχους.
Αντ’ αυτού, κάνουν δυο λάθος κινήσεις:
Πρώτη λάθος κίνηση αυτό που κάνουν οι ΗΠΑ: τυπώνουν χρήμα ανεξέλεγκτα και έτσι έχουν να πληρώσουν όλους τους ομολογιούχους όταν το ομόλογο τους λήξει. Αποτέλεσμα αυτής της κίνησης είναι η αύξηση του πληθωρισμού και η υποτίμηση του δολαρίου. Και τα δυο αυτά πλήττουν την τσέπη των αμερικανών παρόλο που διευκολύνουν την λειτουργία της αμερικανικής οικονομίας – να δούμε μέχρι πότε. Όταν λοιπόν η κυβέρνηση τυπώνει χρήμα, ο πληθωρισμός και η υποτίμηση μειώνουν την αξία του εισοδήματος και της περιουσίας των πολιτών. Πληρώνουν δηλαδή οι πολίτες τα κέρδη των κερδοσκόπων ομολογιούχων.
Δεύτερη λάθος κίνηση είναι αυτή που κάνει η Ευρώπη υπο την καθοδήγηση της Γερμανίας: Επιβάλει πολιτική σκληρής λιτότητας για να μειώσει το κόστος. Απολύονται εκατομμύρια εργαζόμενοι, κλείνουν εκατοντάδες χιλιάδες επιχειρήσεις, μειώνονται οι μισθοί και οι συντάξεις, η οικονομία μπαίνει σε ύφεση, οι συναλλαγές και όλα τα εισοδήματα περιορίζονται, η αξία των περιουσιών μειώνεται, οι φόροι αυξάνονται, κόβονται οι κοινωνικές παροχές. Με λίγα λόγια και σε αυτή την περίπτωση οι πολίτες πληρώνουν τα κέρδη των κερδοσκόπων ομολογιούχων.
Θα μου πείτε: και τι άλλο μπορεί να γίνει; Αν μια χώρα ανακοινώσει οτι πτωχεύει και δεν πληρώνει, κανείς δεν πρόκειται να την ξαναδανείσει και θα καταδικαστεί σε διεθνή απομόνωση και φτώχεια που θα μοιάζει με κατοχική πείνα.

Συντονισμένη πτώχευση και νέοι κανόνες
Πράγματι, η πτώχευση μιας χώρας είναι χειρότερη για τους πολίτες της. Όμως όχι η πτώχευση όλων των χωρών μαζί. Και εδώ μιλάμε για ένα ξοφλημένο και φαληριμένο οικονομικό σύστημα.
Αν η Ευρώπη και οι ΗΠΑ απο κοινού συμφωνήσουν στην πτώχευση τους, στη διαγραφή όλων των χρεών ταυτόχρονα, το παιχνίδι παίρνει άλλη τροπή.
Οι κερδοσκόποι καταστρέφονται, δηλαδή πτωχεύουν τράπεζες, εταιρίες επενδύσεων, ασφαλιστικά ταμεία και κάτοχοι ομολόγων και η οικονομία μπαίνει σε νέα βάση. Η πτώχευση των τραπεζών και των ασφαλιστικών ταμείων μπορεί να αντιμετωπισθεί με κρατικοποίηση τους και με αλλαγή του νομίσματος απο ένα νέο και ισχυρότερο, το οποίο να στηρίζεται πάνω σε μια πιο ισχυρή βάση. Ποιά είναι πιο ισχυρή βάση; Η Ενωμένη Ευρώπη για παράδειγμα. Ή η ένωση Καναδά και ΗΠΑ.
Ενα νέο ευρώ το οποίο δεν ανήκει σε μια νομισματική ένωση αλλά σε μια ενωμένη οικονομικά και πολιτικά Ευρώπη ή ένα νέο δολάριο το οποίο χρησιμοποιείται απο την οικονομική ένωση Καναδά και ΗΠΑ θα είναι πολύ ισχυρότερα απο τα υπάρχοντα σήμερα ευρώ και δολάρια. Και οι οικονομίες που θα στηθούν – πολύ γρήγορα – πάνω στα συντρίμια του σημερινού φαληριμένου οικονομικού συστήματος θα είναι ισχυρότερες – μέχρις ότου σε εκατό χρόνια φερειπείν – καταρρεύσουν και αυτές.
Βεβαίως, επειδή τα οικονομικά δεν είναι φυσική, αλλά ανθρώπινη κατασκευή, μπορούμε να αποφύγουμε τα λάθη που οδήγησαν στη σημερινή κατάρρευση.
Όπως πχ το λάθος της χρηματιστηριακής οικονομίας που είναι πολύ μεγαλύτερη απο την πραγματική. Θα μπορούσε να υπάρχει ένα σύστημα καλύτερων κανόνων εποπτείας και ελέγχου του μεγέθους της φούσκας – που είναι απαραίτητη για την παγκόσμια ευημερία.
Θα μπορούσε επίσης να αποφευχθεί το λάθος του ορισμού συγκεκριμένων «επιπέδων υγείας»του συστήματος που το μόνο που κάνουν είναι να προκαλούν κερδοσκοπικές επιθέσεις. Πχ όταν λέμε στην Ευρώπη οτι το έλλειμμα δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερο απο το 3% του ΑΕΠ, πώς και γιατί το ορίζουμε αυτό; Γιατί να μην είναι 6% ή 10% ή 20% του ΑΕΠ; Όταν επιμένουμε στο αδύνατον να επιτευχθεί 3% και δεν το πετυχαίνουμε δίνουμε το δικαίωμα στοςυ κερδοσκόπους να επιτεθούν μέσω χρηματιστηρίων στην πραγματική οικονομία.
Ή ακόμη και βασικότερο, θα μπορούσαμε να αποφύγουμε το μεγάλο λάθος να κρατάμε όλα τα λεφτά στις τσέπες μας και εννοώ την Δύση. Τα λεφτά που έβγαλε η Δύση απο το οικονομικό παιχνίδι που η ίδια έφτιαξε, θα μπορούσαν αντί να μετατρέπονται σε αδιανόητη κατανάλωση, να έχουν επενδυθεί πχ. στην Αφρική, ή στις άλλες υπανάπτυκτες περιοχές του κόσμου, να έχουν δημιουργηθεί υποδομές, να έχουν γίνει παραγωγικές μονάδες, να έχουν ταίσει, μορφώσει και θεραπεύσει εκατομμύρια ανθρώπους και να έχουν δημιουργήσει ρυθμούς ανάπτυξης πρωτοφανείς για τα ιστορικά δεδομένα, με τεράστια οφέλη για όλους και φυσικά για την ίδια τη Δύση.
Αντί να επενδυθούν τα λεφτά σε παραγωγικές επενδύσεις, σε εκπολιτισμό, σε ανάπτυξη, τοποθετήθηκαν στα χρηματιστήρια, στις αγορές ομολόγων, στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων, στον τραπεζικό τομέα, και κατέληξαν μόνο σε  υπερβολικά μπόνους και αμύθητα κέρδη, δημιουργώντας αυτή την τεράστια φούσκα που σκάει σήμερα «στα μούτρα μας».

Ουτοπία ή πόλεμος;

Όλα αυτά είναι φυσικά μια ουτοπική θεωρία και δεν μπορούν να γίνουν πράξη εφόσον δεν υπάρχει η πολιτική βούληση. Δηλαδή η βούληση των λαών εκπεφρασμένη μέσα απο τους πολιτικούς ηγέτες. Αντίθετα, οι πολιτικοί ηγέτες είναι δέσμιοι του κερδοσκοπικού συστήματος των τραπεζών και δεν μπορούν να αντιληφθούν οτι με τον τρόπο που προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την κρίση, τελικά, το μόνο που πετυχαίνουν είναι να την αναβάλουν για πολύ λίγο χρόνο. Διότι το γεγονός οτι η Δύση δεν έχει να πληρώσει τα χρέη της δεν θα αλλάξει και το πρόβλημα θα έρχεται διαρκώς εντεινόμενο διότι το χρέος διαρκώς θα αυξάνεται – όπως αυξάνεται ήδη ασταμάτητα.
Και ταυτόχρονα οι πολιτικοί ηγέτες εκπροσωπόντας «το οικονομικό σύστημα» αντί των λαών, εξαντλούν τους λαούς οι οποίοι αργά ή γρήγορα θα αντιδράσουν με κοινωνικές εκρήξεις και επαναστάσεις και θα ανατρέψουν τα υπάρχοντα πολιτικά συστήματα.
Και όλα όσα θα μπορούσαν να γίνουν με συμφωνίες σε πολιτικό επίπεδο και σχεδιασμό, δηλαδή η αλλαγή του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος, θα γίνουν με βία, φτώχεια, πόνο, ίσως και πόλεμο.

Le marché noir, la superpuissance de l'ombre

Oubliez la Chine. L’économie du marché noir, avec un poids de 10.000 milliards de dollars, connaît les taux de croissance les plus élevés au monde. Serait-ce l'avenir de l'économie globale?

Un marchand ambulant vendant des DVD / REUTERS/Stringer Shanghai
- Un marchand ambulant vendant des DVD / REUTERS/Stringer Shanghai -
Doté d’un téléphone mobile et d’une promesse de financement de son oncle, David Obi a réussi ce sur quoi le gouvernement nigérian se casse le nez depuis des décennies: apporter l’électricité aux masses dans le pays le plus peuplé d’Afrique.
Il ne s’agit pas d’innovation technologique. David n’est ni inventeur, ni ingénieur, et sa réponse aux problèmes électriques de son pays est très loin des solutions high-tech —panneaux solaires, éoliennes capables d’apprivoiser l’harmattan et autres sources d’énergies alternatives.
En réalité, à 10.000 km de chez lui, dans une langue qu’il connaît à peine, il a fait comme tous les négociants: il a conclu un marché. Il s’est mis d’accord avec une firme chinoise près de Guangzhou pour faire fabriquer des petits générateurs diesels sous la marque de son oncle, Aaakoo, avant de les expédier au Nigeria, où le réseau électrique est souvent déficient.
Le marché signé par David, voici quatre ans, n’était pas énorme, mais il en a tiré un bon profit, ce qui lui a donné de bonnes bases pour réussir dans le négoce international. Comme pratiquement toutes les transactions entre les négociants nigérians et les fabricants chinois, l’opération s’est déroulée sub rosa: sous le radar, hors de la vue ou du contrôle du gouvernement, dans l’univers économique alternatif et méconnu du Système D.

«Le système D»

Vous n’avez probablement jamais entendu parler du Système D. Moi non plus, jusqu’à ce que je me mette à arpenter marchés et bazars aux quatre coins du monde.
Le Système D est une expression familière, originaire d’Afrique francophone et des Caraïbes. Les Français ont un mot qu’ils utilisent souvent pour définir quelqu’un de particulièrement efficace et motivé: débrouillard. Qualifier quelqu’un de débrouillard, c’est dire qu’il est ingénieux et plein de ressources.
Les anciennes colonies françaises ont adapté le terme à leur réalité économique et sociale. Là-bas, les petits commerçants et entrepreneurs motivés, autofinancés, inventifs, qui travaillent à leur compte sans patente ni contrôle bureaucratique et, dans la plupart des cas, sans payer d’impôts, font partie de «l’économie de la débrouillardise», soit, une fois transcrit dans le langage de la rue, le «Système D».
Ce qui peut se traduire en économie de l’ingéniosité, de l’improvisation et de l’autonomie, du do-it-yourself. Un certain nombre de grands cuisiniers ont également repris le terme pour décrire le talent nécessaire et le plaisir qu’il y a à improviser un repas raffiné en partant uniquement des divers ingrédients qu’on a pu trouver en cuisine

«L'économie de l'espoir»

J’aime cette expression. Elle a un côté désinvolte et des résonances agréables. Tout en soulignant une vérité essentielle: ce qui se passe dans les marchés sauvages et les boutiques de bord de route du monde entier n’est pas que du folklore. C’est le produit de l’intelligence, de la résilience, de l’auto-organisation et de la solidarité, et suit un certain nombre de règles non écrites, mais bien rodées. En ce sens, il s’agit bien d’un système.
Il fut un temps où le Système D, ce n’était pas grand-chose: une poignée de femmes sur un marché, vendant quelques carottes ridées pour récolter quelques centimes. C’était l’économie du désespoir. Avec l’expansion et la globalisation du commerce, le Système D s’est développé lui aussi. Aujourd’hui, le Système D, c’est l’économie de l’espoir. C’est là qu’on trouve les emplois.
En 2009, l’OCDE, un think tank parrainé par les gouvernements des 30 principaux pays industrialisés et consacré à la promotion de l’économie de marchéconstatait que la moitié de la population active du globe —soit près de 1,8 milliard d’individus— travaillait dans le Système D: hors du cadre légal, dans des emplois non-officiels, rémunérés en espèces et échappant bien souvent à l’impôt sur le revenu.
Les gosses qui vendent de la limonade sur le trottoir devant leur maison font partie du Système D, tout comme beaucoup des gens qui tiennent des stands au marché aux puces, sur les brocantes ou les vide-greniers. Ou les hommes qui proposent leurs services sur les parkings des magasins de bricolage partout aux Etats-Unis. Et il ne s’agit pas que de travail au noir.
Comme dans le cas du marché conclu par David Obi pour l’importation de livraison de générateurs chinois au Nigéria, le Système D est international, fait transiter toutes sortes de produits —machines, téléphones portables, ordinateurs et autres— d’un bout à l’autre de la planète et a créé des entreprises de taille internationale qui procurent à des milliards de gens un emploi où le service dont ils ont besoin.

Une croissance rapide

Dans de nombreux pays —et tout particulièrement dans les pays en voie de développement, le Système D croît plus vite que les autres secteurs de l’économie et prend une importance croissante dans le commerce international. Dans les pays développés, suite à la crise financière de 2008-2009, le Système D s’est révélé un mécanisme d’amortissement majeur.
Dans une étude parue en 2009, Deutsche Bank, géant allemand du crédit aux entreprises, constatait que les populations vivant dans les pays européens dont une large part de l’économie est non régulée —en d’autres mots, les citoyens des pays où le Système D est le plus solide— s’étaient mieux sorties de la crise économique de 2008 que les gens vivant dans les états plus régulés et centralisés. L’étude des pays d’Amérique Latine a montré que les populations en détresse s’étaient tournées vers le Système D pour survivre lors de la dernière crise financière.
Ce Système spontané, gouverné par l’esprit de l’improvisation organisée sera essentiel au développement des villes au XXIe siècle. La norme en vigueur au siècle précédent —l’ouvrier employé par la même firme sa vie durant— est une espèce en voie de disparition. En Chine, champion industriel des temps modernes, les ouvriers employés dans les usines gigantesques ont des salaires bas et une sécurité de l’emploi très réduite. Même au Japon, ou les grandes entreprises ont longtemps garanti à leurs employés à plein-temps un emploi à vie, un consensus émerge sur l’impossibilité de tenir ce modèle dans un monde de plus en plus mobile et compétitif.

«En 2020 deux tiers des travailleurs dans le monde seront employés dans le secteur informel du Système D»

Quel sera le modèle d’emploi prédominant? Travail à temps partiel, entreprise individuelle sous ses diverses formes, consultant, coup de main ponctuel, complément de revenu. En 2020, selon l’OCDE, deux tiers des travailleurs dans le monde seront employés dans le secteur informel du Système D. En termes de création d’emplois, aucune multinationale, aucun Bill Gates, aucun grand patron ne peut rivaliser. Vu son importance, il serait illusoire d’espérer parler développement, croissance, ou globalisation sans intégrer le Système D dans l’équation.
La croissance du Système D présente un ensemble de défis aux normes de l’économie, des affaires et de la gouvernance —car il fonctionne depuis toujours en dehors du cadre des accords de branche, du code du travail, du droit d’auteur, des normes de sécurité, des normes antipollution, et d’autres législations sociales ou environnementales. Et pourtant, il n’est pas sans points positifs. En Afrique, de nombreuses villes —Lagos au Nigeria en est un bon exemple— ont fait irruption dans la modernité grâce au Système D, car pour les entreprises légales, il n’est pas assez profitable de proposer les toutes dernières innovations dans le tiers-monde.
Si la Chine est devenue le centre industriel et commercial de la planète, c’est dans une certaine mesure qu’elle s’est montrée prête à commercer dans le cadre du Système D. Le Paraguay, petit état enclavé et dominé depuis longtemps par des voisins plus grands et plus prospères a réussi à obtenir un excédent commercial grâce une contrebande menée à bon escient.
La fracture numérique est peut-être un souci, mais le Système D permet de diffuser la technologie partout dans le monde à des prix accessibles à tout un chacun, même les plus pauvres. Les communautés de squatters sont peut-être en plein essor, mais l’économie informelle apporte à ces quartiers situés hors du radar étatique commerce et opportunités. Il arrive à distribuer les produits de façon plus équitable et plus économiquement que les grandes entreprises. Et, tandis que dans le monde entier les gouvernements cherchent à privatiser les services publics, c’est le Système D qui prend le relais —ramassage des ordures, recyclage, transports, et mêmes utilités.

«L'économie parallèle»

Peut-on estimer l’importance du Système D? Friedrich Schneider, qui dirige le département sciences économiques de l’université Johannes Kepler de Linz, en Autriche, a consacré des années à calculer le poids de ce qu’il appelle l’économie parallèle dans le monde. Il l’admet, ses projections sont imparfaites: à l’instar des autres entrepreneurs privés, ceux qui se livrent au commerce parallèle sont réticents à fournir des détails sur leur bilan (les plus riches sont obsédés par leurs bénéfices comme leurs pertes, et tiennent leurs comptes de façon très méticuleuse, sur de bons vieux livres journaux) à quiconque à l’intention d’écrire un livre.
L’autre souci est de définir la chose. La frontière entre activité parallèle et légale peut être floue. Se procurer des marchandises chez un revendeur non agréé vous classe-t-il dans le secteur informel, quand bien même vous déclarez vos bénéfices et payez vos impôts? Et dissimuler 1 dollar de recettes au fisc, quand le reste de votre commerce est tout à fait honnête? Et commercer via le Système D alors que les autres aspects de votre activité sont en parfaite conformité avec la loi?
Il est délicat de tracer une frontière étanche entre les deux systèmes, comme me l’a récemment confirmé Keith Hart, un des premiers universitaires à reconnaîtrel’importance des marchés de rue dans les économies des pays en voie de développement. «Il est difficile de distinguer les braves femmes africaines qui vendent des oranges dans la rue avec leur bébé dans le dos des gangsters indiens qui contrôlent le commerce des fruits et à qui elles doivent payer un loyer».
Selon Schneider, ses estimations prennent ce phénomène en compte. Il écarte les sommes découlant«d’actions illégales caractéristiques de la criminalité ordinaire, telles que vol, cambriolage, trafic de drogue, etc.». Ceci signifie que la grande criminalité est tenue à l’écart de ses statistiques, alors que les gangsters qui contrôlent le commerce des fruits y sont intégrés, tant qu’ils ne sont pas impliqués dans des activités plus graves que la mise en place d’un cartel des prix. D’autre part, indique-t-il, ses chiffres ne prennent pas en compte «l’économie informelle au foyer». Si par exemple vous montez des boucles sur des ceintures pour vous faire un peu de sous pour le compte d’une entreprise tenue par une cousine, vous êtes compté, mais si vous gardez les gosses de la cousine en question pendant qu’elle est allée monter des boucles sur des ceintures, vous ne l’êtes pas.

Le futur de l’économie globale

Schneider présente ses chiffres sous la forme d’un pourcentage du marché total des biens et services fabriqués dans un pays au cours de la même année —le produit intérieur brut de chaque pays. Ses données font apparaître une croissance du Système D. Dans les pays en voie de développement, il s’amplifie chaque année depuis les années quatre-vingt-dix, et dans bien des pays, il croît plus vite que le PIB officiel.
Si l’on applique ses pourcentages (le rapport le plus récent publié par Schneider en 2006 se fonde sur des statistiques économiques de 2003) aux estimations de PIB établies par la Banque Mondiale, il est possible d’évaluer à la louche la valeur approximative des milliards de transactions parallèles menées à l’échelon de la planète. Et l’on obtient ce qui suit: la valeur globale du Système D approche les dix mille milliards de dollars. Et l’on découvre cette chose étonnante: si le Système D était un pays indépendant, doté d’une structure politique autonome —l’Union des Républiques des Revendeurs à la Sauvette, par exemple, ou le Bazaristan— ce serait une superpuissance économique, la deuxième au monde (les Etats-Unis, avec un PIB de 14 mille milliards de dollars sont numéro un). L’écart se comble, toutefois, et si les Etats-Unis n’arrivent pas à s’extirper du marasme actuel, l’URRS/le Bazaristan pourrait le rattraper avant la fin de ce siècle.
En d’autres mots, le Système D pourrait bien se révéler le futur de l’économie globale. Partout dans le monde, de San Francisco à São Paulo, de New York à Lagos, les acteurs de l’économie parallèle et autres revendeurs à la sauvette m’ont tous confié qu’ils n’auraient jamais été en mesure de créer leur entreprise au sein de l’économie officielle. «Je suis dans l’illégalité la plus totale», m’a ainsi avoué un designer de bijoux au noir.«Je n’ai jamais eu d’autre choix. Je n’ai même jamais envisagé qu’il pût en être autrement. Financièrement, il n’en était pas question». La croissance du Système D ouvre le marché à ceux qui traditionnellement en étaient écartés.

Un système économique alternatif

Ce système économique alternatif permet également à beaucoup de gens de trouver un travail. Ici, pas de licenciements ou de délocalisations. Bien au contraire, on va trouver dans un marché de rue des dizaines d’entrepreneurs qui vendent des produits similaires et une armée de travailleurs plus ou moins occupés à la même tâche. Les économistes seraient prompts à brocarder l’inefficacité de ces emplois dupliqués. Mais le degré élevé de concurrence dans la rue procure un emploi à un très grand nombre de gens. Elle libère leur envie d’entreprendre. Et leur donne la possibilité de progresser dans la société.
À São Paulo, Édison Ramos Dattora, un migrant venu des campagnes a réussi dans la capitale commerciale du pays en travaillant en tant que camelô —vendeur à la sauvette. Il a débuté en vendant des confiseries et des chocolats dans les trains, et travaille aujourd’hui dans une branche plus lucrative du commerce de rue: il vend des DVD pirates de films tout juste sortis aux banlieusards travaillant dans le centre-ville. Son commerce illégal —il doit guetter les forces de l’ordre partout où il s’installe— lui a permis de donner à sa famille un niveau de vie qu’il n’aurait jamais cru possible: compte en banque, carte de crédit, appartement en centre-ville, et assez d’argent pour partir en vacances en Europe.

«Gravir l'échelle sociale»

Quel que soit le degré de difficulté ou d’avilissement du contexte, les commerçants du Système D cherchent à améliorer leurs conditions de vie. Une décharge publique, par exemple —voilà le dernier endroit où l’on penserait trouver esprit d’entreprise et espoir. Mais Andrew Saboru, ferrailleur à Lagos, s’est sorti de son tas d’ordures et s’est établi comme négociant en matériaux recyclés. Seul, sans aide du gouvernement, des ONG ou d’une quelconque banque (Andrew a un compte en banque, mais sa banque ne lui prêtera jamais un sou —son entreprise n’est pas déclarée et repose sur l’aléatoire travail de récupération de matériaux recyclables dans l’immense décharge de la métropole de Lagos), il a gravi l’échelle sociale.
«Lagos est une ville faite pour la débrouille», m’a-t-il confié. «Quand on a une idée, qu’on est sérieux et prêt à travailler, on peut se faire de l’argent ici. J’ai confiance en l’avenir». Il a fallu seize ans à Andrew pour passer à l’action, mais il a réussi, et il est fier de l’affaire qu’il a su créer.
Nous devrions l’être tout autant. Comme me le disait Joanne Saltzberg, qui dirige le club de développement d’entreprise Women Entrepreneurs of Baltimore, nous devons changer notre vision des choses et saluer la réussite de ceux qui travaillent au sein de cette économie parallèle.
«On ne révère que le succès», dit-elle. «Je pense qu’on n’honore pas la lutte. Les gens qui n’ont pas accès aux ressources dédiées à la création d’entreprise. Les gens qui doivent prendre deux ou trois emplois pour survivre. Lorsqu’on se débat dans ce contexte et qu’on s’efforce néanmoins d’accéder à une vie meilleure, on mérite vraiment d’être applaudi.»
Robert Neuwirth
Ecrivain et journaliste d’investigation
Cet article est tiré et adapté de son dernier livre: Stealth of Nations: The Global Rise of the Informal Economy.

Traduit par David Korn

Στο «κόκκινο» η ευρωζώνη — ΣΚΑΪ (www.skai.gr)

Στο «κόκκινο» η ευρωζώνη — ΣΚΑΪ (www.skai.gr)

Η ΕΚΤ και οι εγγυήσεις κρατικών ομολόγων — ΣΚΑΪ (www.skai.gr)

Η ΕΚΤ και οι εγγυήσεις κρατικών ομολόγων — ΣΚΑΪ (www.skai.gr)

Στο «κόκκινο» η ευρωζώνη — ΣΚΑΪ (www.skai.gr)

Στο «κόκκινο» η ευρωζώνη — ΣΚΑΪ (www.skai.gr)

Γαλλία: Νεκρή 53χρονη από ενθέματα στήθους — ΣΚΑΪ (www.skai.gr)

Γαλλία: Νεκρή 53χρονη από ενθέματα στήθους — ΣΚΑΪ (www.skai.gr)

Bundesbank:Υπάρχει εμπιστοσύνη των αγορών στις μεγάλες οικ. της ΕE | Sigma Live

Bundesbank:Υπάρχει εμπιστοσύνη των αγορών στις μεγάλες οικ. της ΕE | Sigma Live

Les remèdes contre la crise patinent, l'économie mondiale en plein dou...

Les remèdes contre la crise patinent, l'économie mondiale en plein dou...

Le commandant du Titanic et le capitaine de pédalo - AgoraVox le média citoyen

Le commandant du Titanic et le capitaine de pédalo - AgoraVox le média citoyen

Ne dites pas dénatalité ! - AgoraVox le média citoyen

Ne dites pas dénatalité ! - AgoraVox le média citoyen

La Réserve fédérale américaine au secours de l'Europe ? | Atlantico

La Réserve fédérale américaine au secours de l'Europe ? | Atlantico

Πολύωρες διαπραγματεύσεις Κύπρου Λιβάνου για την ΑΟΖ (βίντεο) | Sigma Live

Πολύωρες διαπραγματεύσεις Κύπρου Λιβάνου για την ΑΟΖ (βίντεο) | Sigma Live

Les troubles psychiatriques sévères fréquents chez les personnes sans domicile fixe | PsychoMédia

Les troubles psychiatriques sévères fréquents chez les personnes sans domicile fixe | PsychoMédia

La crise de la dette dans la zone euro s'aggrave ! - AgoraVox le média citoyen

La crise de la dette dans la zone euro s'aggrave ! - AgoraVox le média citoyen

ΤΟ ΒΗΜΑ - Ναι «είμαστε το 99%» αλλά οι σούπερ-πλούσιοι είναι μόλις το ένα τοις χιλίοις! - γνώμες

ΤΟ ΒΗΜΑ - Ναι «είμαστε το 99%» αλλά οι σούπερ-πλούσιοι είναι μόλις το ένα τοις χιλίοις! - γνώμες

ΤΟ ΒΗΜΑ - Μισό «ναι» του Βερολίνου μετά την επιστολή Σαμαρά - πολιτική

ΤΟ ΒΗΜΑ - Μισό «ναι» του Βερολίνου μετά την επιστολή Σαμαρά - πολιτική

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Για την πάταξη της ανεργίας «ρίχνουν» ένα δισ. ευρώ στη Βρετανία - Κόσμος

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Για την πάταξη της ανεργίας «ρίχνουν» ένα δισ. ευρώ στη Βρετανία - Κόσμος

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Πρωτοσέλιδα ΤΑ ΝΕΑ

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Πρωτοσέλιδα

Επιτόκιο ρεκόρ για άντληση 10 δις πλήρωσε η Ιταλία | Sigma Live

Επιτόκιο ρεκόρ για άντληση 10 δις πλήρωσε η Ιταλία | Sigma Live

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Εβδομάδα «τρόμου» για την Ευρωζώνη - Οικονομία

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Εβδομάδα «τρόμου» για την Ευρωζώνη - Οικονομία

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Κόντρα Παπουτσή – εφοπλιστών - Πολιτική

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Κόντρα Παπουτσή – εφοπλιστών - Πολιτική

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Γιούνκερ Τριτίν: «Δεν μετανιώνω για την είσοδο της Ελλάδας στο ευρώ» - Πολιτική

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Γιούνκερ Τριτίν: «Δεν μετανιώνω για την είσοδο της Ελλάδας στο ευρώ» - Πολιτική

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Axel Schäfer: «Εσείς οι Έλληνες δεν είστε ξένοι» - Πολιτική

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Axel Schäfer: «Εσείς οι Έλληνες δεν είστε ξένοι» - Πολιτική

Πρώτο ΘΕΜΑ online : «Η Ελλάδα δεν θα φύγει ποτέ από το ευρώ» - Πολιτική

Πρώτο ΘΕΜΑ online : «Η Ελλάδα δεν θα φύγει ποτέ από το ευρώ» - Πολιτική

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Νέα μέτρα και περικοπές υποσχέθηκε ο Μόντι σε Μέρκελ-Σαρκοζί - Οικονομία

Πρώτο ΘΕΜΑ online : Νέα μέτρα και περικοπές υποσχέθηκε ο Μόντι σε Μέρκελ-Σαρκοζί - Οικονομία

Euro-obligations : et si Angela Merkel avait raison ? - AgoraVox le média citoyen

Euro-obligations : et si Angela Merkel avait raison ? - AgoraVox le média citoyen